سياسي. مسايل جهاني - مصاف خبري. ايران - قطر. پيشدار
جمهوري اسلامي ايران ودولت قطر اخيرا يك سند براي همكاريهاي دفاعي امضا كردند كه از جمله در آن بر مبارزه مشترك با تروريسم و عوامل ناامني در منطقه تاكيد شده است . منطقه خليج فارس در سالهاي اخير دستخوش بحران ناشي از تضعيف امنيت داخلي عراق و پناه گرفتن تروريسم دراين كشور ، و حضور و استقرار گسترده و مداخله گرانه نيروهاي برون منطقهاي بوده است .
همكاريهاي امنيتي در منطقه در سالهاي اخير سه سمت عمده ، يكي دو جانبه و دومي چند جانبه منطقهاي و سومي دو و يا چند جانبه با حضور نيرويهاي بيرون از منطقه داشته است كه ضعف در دومي از نگاه تحليگران مسايل استراتژيك در منطقه به همراه عواملي ديگر كه در جاي خود بايد به آن پرداخت ، موجب شكننده شدن امنيت در منطقه و كاهش سطح آن شده است ، و شكل سوم اين همكاريها، حضور هرچه بيشتر نيروهاي بيگانه در منطقه را سبب گرديده كه خود عاملي بالقوه خطرناك و جدي براي امنيت منطقه است . آنچه خلاء آن اينك در همكاريهاي امنيتي منطقهاي بيشتر از هر زماني احساس مي شود ، نبود يك سازمان براي هدايت و تمركز فعاليتهاي كشورهاي منطقه در آن مي باشد كه پيش نياز آن وجود باور لزوم يك واحد امنيتي در راستاي ثبات منطقهاي است. دهشت افكني بلايي است كه كشورهاي منطقه اينك با آن روبرو هستند و اين امر و مبارزه با آن ميتواند به عنوان يك نقطه مشترك براي همكاريهاي چند جانبه در قالب يك سازمان امنيت منطقهاي تلقي شود. دو مساله در منطقه موجب امكان يابي دهشت افكنان براي ظهور ، قدرت نمايي و نهايت تبديل شدن به يك تهديد جدي امنيتي براي همه ي كشورهاي منطقه شده است. اين دو مساله عبارتند از اول : حضور گسترده نيروهاي بيگانه درمنطقه چه بصورت اشغال ( عراق وافغانستان ) و يا توافق شده ( اغلب كشورهاي حوزه خليج فارس ) و ساخت (القاعده- طالبان و ... ) و تحت حمايت قرار دادن تشكلهاي دهشت افكن ( منافقين - جندالله و... ) با هدفهاي مختلف از جمله تنظيم روابط با كشورهاي منطقه و دوم : تقويت بدبيني و بياعتمادي مردم منطقه به دولتهاي خود بويژه بواسطه تكيه بيش از حد به آمريكا كه به باور استراتژيستهاي منطقه ميتواند به بروز شورش ، قيام و حتي سرنگوني حكومتهاي منطقه بينجامد .
از نگاه استراتژيستها ، برقراري و تقويت همكاريهاي دو جانبه امنيتي و دفاعي مانند آنچه در سالهاي اخير ميان ايران و تركيه برقرار شده و در ماههاي اخير ايران و عراق به آن علاقه مندي نشان دادهاند و بين ايران و قطر نيز اسناد آن امضا شده است ، با تشكيل يك ستاد واحد فرماندهي و هدايت عمليات ميان اين كشورها كه در بدو امر ميتواند مهمترين مساله امنيتي منطقه يعني دهشت افكني و مبارزه با آنرا در دستور كار خود قرار دهد ، بستري است كه نه تنها فعاليتهاي امنيتي كه در آينده امور نظامي و انتظامي را نيز با عضوگيري ديگر كشورها ، ميان كشورهاي منطقه هماهنك كند تا زمينه از هر حيث براي حضور نيروهاي بيگانه در منطقه از ميان برداشته شود.
ايران و قطر همواره روابطي گرم ، دوستانه و رو به پيشرفت داشتهاند .
امير قطر در آخرين سفر خود به تهران و در شرفيابي به حضور رهبر معظم انقلاب اسلامي ، دل نگرانيهاي خود رااز اختلاف افكنيهايي كه از خارج منطقه به كشورهاي منطقه تحميل ميشود ، ابراز داشت و گفت : همه كشورهاي منطقه بايد با مقاومت در مقابل اختلاف افكنيهايي كه از خارج تحميل ميشود، زمينه ثبات، امنيت و همكاري بيشتري را در اين منطقه فراهم كنند.
در سالهاي اخير رهبران ايران و قطر آمد و شدهاي بسياري به كشورهاي يكديگر داشتهاند و در پيامهايي كه همواره و به هر مناسبت ميان تهران و دوحه مبادله شده ، دو طرف گفتهاند كه تمامي مساعي خويش را معطوف توسعه هر چه بيشتر مناسبات با هم بويژه در زمينه اقتصادي و خصوصا نفت و گاز چه در قالب روابط دو جانبه و چند جانبه و نيز در چارچوب سازمان اوپك خواهند نمود و امير قطر در هر مناسبت از ايران به عنوان كشوري صاحب فرهنگ ، تاريخ و تمدن بزرگ نام برده است. .قطر با آنكه بلحاظ جغرافيايي كشوري كوچك در خليج فارس است ، اما نقش مهمي در تحولات منطقه بازي ميكند. قطر از حوادث عراق نگران است و در تلاش براي اعاده امنيت دراين كشور معتقد به همكاري نزديك همه اقوام عراقي براي احياي دولت داري ميباشد كه با ديدگاههاي تهران تطبيق دارد. دوحه همچنين داراي روابط ديرينه و نزديكي با دولت داري فلسطيني به رهبري حماس ويكي از حاميان سياسي و مالي آن و نيز از مدافعان خاورميانه عاري از سلاحهاي هستهاي ميباشد كه ايده آن به ايران تعلق دارد . ايران و قطر داراي سوابق دوستانه طولاني هستند و دولت قطر در جنگ ۸ساله رژيم بعث عراق عليه ايران ، حاضر به حمايت و جانبداري از صدام حسين نشد.
قطرگرچه داراي روابط نزديكي با آمريكاست ، اما رهبري سياسي اين كشور كوشيده است كه روابط خوب و صميمانه دوحه با تهران تحت تاثير اختلافات سياسي تهران و واشنگتن قرار نگيرد و تهران نيز ميگويد علاقه مند است روابط خود با قطر را در بالاترين سطح ممكن ادامه دهد و روابط دو كشور در زمينههاي مختلف روابطي مستقل ميباشد و مناسبات دو جانبه ايران با ساير كشورها هيچ تاثيري بر مناسبات ايران و قطر ندارد . رييس جمهوري اسلامي ايران در ملاقاتهاي خود با مقامات قطري و از جمله در ديدار اخيرش با امير قطر در تهران گفته است كه : توسعه روابط برادرانه ايران و قطر سبب بسط امنيت و برادري در منطقه خليج فارس خواهد شد و دو كشور زمينههاي مختلفي براي همكاري به ويژه در بخش نفت و گاز دارا هستند و نبايد هيچ محدوديتي را در گسترش روابط دو جانبه خود بپذيريم.
قطررويكرد مثبتي در برابر برنامههاي هستهاي ايران دارد . معاون نخست وزير و وزير امورخارجه قطر ارديبهشت ماه سال ۱۳۸۵در دفاع از برنامههاي مسالمت آميز هستهاي ايران تعبير بسيار معنا داري را به كار برد . او بيان مواضع و استدلالهاي جمهوري اسلامي ايران براي حقانيت خود در دستيابي به دانش صلح آميز هستهاي را تداعيكننده مواجهه موسي با ساحران فرعون توصيف كرد و با اين عبارت پيام خود را به جانب مشخص ! تكميل نمود كه قطر ثبات و پيشرفت ايران را ثبات و پيشرفت خود ميداند . و اين گفته ايران را باور دارد كه ما هيچ چيزي بيشتر از حقوق قانوني خود كه در قوانين آژانس بينالمللي انرژي اتمي بر آنها تصريح شده است، نميخواهيم و غربيها نيز به خوبي ميدانند كه ما دنبال سلاح هستهاي نيستيم و اقدامات ما براساس بازرسيهاي آنان كاملا صلح آميز است.
