اقتصاد. فرانسه. ضعف فناوري. كسر تراز تجاري
پاريس - شكستهاي فرانسه در كسب موقعيتهاي تجاري وعرضه فناوريها و صنايع، ضعفها در زمينه فناوريهاي هسته اي، ناكامي درفروش جنگنده رافال و... كه باعث كاستي بزرگ در تراز تجاري آن كشورشده، درماههاي اخيرتواناييهاي آن را در زمينههاي صنعتي وعلمي وتجارت بينالمللي زير سوال برده است.
هفته نامه نوول ابسرواتور در مقالهاي از پايان سراب قراردادهاي بزرگ سخن گفته و نتيجهگيري كرده است كه كالاها و فناوري صنعتي اين كشور مثل گذشته مرغوب بشمار نميرود، هماهنگيهاي دروني بين شركتها و در درون دولت كاستي پيدا كرده و فرانسه همزمان با بحران اقتصادي و مالي موقعيت پيشين خود را در جلب مشتري در سطح جهان از دست داده است.
شكست فرانسه در مناقصه ابوظبي بهانه انتشار اين گزارش در نشريه نوول ابسرواتور شده و در آن امده است: رسوايي معامله هستهاي در ابوظبي حكايت از عدم انسجام، گستاخي و نابينايي صنايع برتر فرانسه دارد. در سالهاي دهه ۲۰آندره سيتروئن چنين ميگفت: من نيازي به تبليغات ندارم زيرا خودروهايي كه من ميسازم بهترينهاي دنيا هستند. وي بعدها با شديد شدن رقابتها تغيير موضعي ناگهاني داد و حتي خود به يكي از پيشگامان عرصه ارتباطات مبدل شد. صنايع فرانسه كه آنها نيز نسبت به برتري فناوري خود اطمينان داشتند قاعدتا ميبايست از وي الهام ميگرفتند.
نوول ابسرواتور ادامه ميدهد: چند هفتهاي است كه رسواييهاي تجاري صنعتي يكي پس از ديگري بروز ميكند. ابتدا كنسرسيوم هستهاي متشكل از شركتهاي آره وا - سوئز- توتال و شركت برق فرانسه بود كه در مناقصه هسته اي در ابوظبي از شركت كرهاي عقب افتاد.
در اين ارتباط يكي از اعضاي هيات وزيران فرانسه اين اتفاق را يك سرخوردگي بزرگ توصيف كرد. البته اين نوع توصيف نيز خود خيلي خوشبينانه است. زيرا نه تنها قراردادي به ارزش ۲۰ميليارد دلار براي ساخت چهار نيروگاه اتمي بلكه يك همكاري طولاني قريب به صد سال كه خلدون المبارك، رئيس شوراي اداري برنامه هستهاي ابوظبي وعده آن را به برنده مناقصه داده بود، از چنگ فرانسه خارج شد. واي كاش فقط بحث هستهاي در ميان بود...
اين نشريه در ادامه ميافزايد: در مورد ناكاميهاي آلستوم و قطارهاي سريع السير ت.ژ.و. كه دوبار توسط فناوري آلمان نتوانست در مناقصه خط آهن پكن - شانگهاي و كانتوم - ووهان برنده شود، چه بايد فكر كرد؟ نمونه ديگر ناكامي شركت ادز استريوم ( ) EADS Astriumاست كه تنها معجزهاي در دقايق آخر ميتواند توليد بخشي از ماهوارههاي برنامه گاليلئو را از كف رقيب آلماني خارج سازد.
نوول ابسرواتور به بخت بد جنگندههاي رافال فرانسه نيز كه هنوز روي دست فرانسويان مانده اشاره كرده و مينويسد: اما در مورد هواپيماهاي رافال كه رولزرويس صنعت هوايي نظامي است، فرانسه هنوز نتوانسته است حتي يك فروند از اين هواپيماها را بفروشد. طرح فروش اين هواپيما به مراكش در نوامبر ۲۰۰۷نيز بينتيجه ماند. قرار داد فروش اين هواپيما به برزيل هنوز امضا نشده است. از طرفي پيش گويي در مورد فروش اين هواپيماها به ابوظبي يك اتفاق غيرمترقبه ميباشد.
بنا بر اين گزارش گويا شدت بحران باعث شده تا علت اين ناكاميها كالبد شكافي شود.
نوول ابسرواتور به گزارش محرمانهاي كه در ۱۵ژانويه در مورد وضعيت واقعي صنايع فرانسه روي ميز نيكلا ساركوزي، رئيس جمهوري قرار گرفته اشاره كرده و ميافزايد: وضعيت حاضر فاجعهاي جمعي است.
در اين گزارش كه توسط كارشناسان وضعيت عمومي صنعت فرانسه اعم از تمام شعبات مهم آن، تهيه و تنظيم شده آمده است: بيش از ده سال است كه بخش صنعت فرانسه كه به توليد و صادرات ميپرداخت از پا افتاده است. پيشنهادات اين بخش اصلا قابل رقابت با بازار نيست. اين بخش در ردگيري، ابتكار و توليد براي نياز ساير بخشهاي جهان ناتوان است. نتيجه اين وضعيت بروز كسري موازنه تجاري فرانسه است كه به رقم ۴۱.۸ميليارد يورو طي ۱۲ماه گذشته مي رسد.
البته اين رقم كه نوول ابسرواتور ذكر كرده تا ۴۳ميليارد يورو نيز اعلام شده است.
اين نشريه در بخش ديگري از گزارش خود مينويسد: بخش صنعت فرانسه كه حول پروژههاي بزرگ (هسته اي، راه آهن، هوانوردي، فضايي، مخابرات، ادوات نظامي) سازمان دهي شده است، با مشكل روبروست. ژان اروه لورانزي، رئيس محفل اقتصاد دانان ميگويد: در نبود ارزيابي درست از تغييرات جهاني، سرمايهگذاري صنعتي فرانسه آهنگ بايسته را از دست داده و از يك دهه پر بركت ناشي از رشد جهاني بيبهره گذشته است و در عرصه عمل به رغم وجود رئيس جمهوري كه خود را نماينده بزرگ تجاري شركتي به نام فرانسه ميداند، هيچ ديپلماسي هماهنگي براي حمايت از اين قراردادها وجود ندارد...
نوول ابسرواتور از شكست فرانسه در مناقصه ابوظبي اينگونه ياد ميگند:
فاجعه ابوظبي، واترلوي صنعت هستهاي ما در اين خصوص يك مورد مثال زدني است. در اين مورد تمام اشتباهات صنعتي، تجاري، سياسي فرانسويها ديده مي شود. متهم كردن آن لو ورژون، رئيس شركت اتمي آره وا در اين بين كار ساده اي است.
بي ترديد اشتباهات ساخت نيروگاه هستهاي EPRدر فنلاند، جايي كه ويترين توانمندي گروه اتمي فرانسه با سه سال تاخير در انجام تعهداتش روبروست، كمكي به اين مساله نكرد. اين درست است كه خويشتنداري و ملاحظات سازمان ايمني هستهاي فنلاند، انگليس و فرانسه در مورد سيستم كنترل فرماندهي تاسيسات جديد سبب بروز به هم ريختگيهايي در برنامه شد ، اما در واقع همه در شكست اصلي مقصرند.
يكي از افراد نزديك به دولت در اين مورد ميگويد: كنسرسيوم مدت زيادي براي تنظيم آرايش دروني و فهميدن نياز متقاضي وقت صرف كرد.
نوول ابسرواتور در اين بخش از مقاله خود ظاهرا براي جلب مشتري، در مورد تواناييهاي شركت برق فرانسه مبالغه ميكند و مينويسد: در ژانويه ۲۰۰۸ زماني كه سه شركت آره وا، سوئز و توتال تصميم گرفتند به طور مشترك در مناقصه امارات شركت كنند، تركيبشان ناموزن بود و نياز به شركت برق فرانسه كه با داشتن ۴۸نيروگاه اتمي در تمام دنيا به عنوان قهرمان مديريت برق هستهاي شناخته شده است، محسوس بود.
اين نشريه ادامه ميدهد: كريستف دو مارژوري، مدير عامل توتال بيشك كسي است كه جهان عرب را به خوبي ميشناسد، اما او با مقوله اتم كاملا بيگانه است.
در بخش ديگري از اين مقاله امده است: يك ديپلمات فرانسوي آهي ميكشد و ميگويد شركتهاي فرانسه گرايش عجيبي به تير زدن در پاي خود دارند بدون آن كه بفهمند اين كار چه تبعاتي در خارج از فرانسه دارد.
نوول ابسرواتور ادامه ميدهد: در برابر اين آشفتگي صنايع فرانسوي شركت كرهاي كپكو با قوت و اقتدار تمام پيشنهاد خود را به جلو ميبرد. يكي از نيروهاي كادر در شركت آره وا در اين مورد چنين اظهار ميدارد: براي كره ايها پيروزي در اين مناقصه بينالمللي الزامي بود. پاي اعتبار ويترين صنعتي آنها در ميان بود و توانستند پول حسابي به جيب زنند.
اين نشريه با اشاره به گران فروش بودن فرانسه و بالابودن نرخهاي پيشنهادي ان نوشت: مسئولان ابوظبي به رغم جيبهاي پر از پول ناشي از درآمدهاي نفتي با توجه به شرايط بحراني حاضر در خرج كردن دقت بسياري به خرج ميدهند. يكي از نيروهاي عاليرتبه شركت آره وا در اين مورد ميگويد:
حتي يكي از انتقادات جدي آنها همين بالا بودن پيشنهاد فرانسه بود. آن ها خيلي دنبال تجهيزات بسيار پيشرفته مقاوم در برابر سقوط هواپيما نبودند و فقط خواستار يك فناوري مطمئن، آزمون پس داده، قابل اعتماد، با قيمت متناسب با كيفيت مانند پيشنهاد كرهايها بودند... در اين مورد يكي از افراد نزديك به كاخ نخست وزير فرانسه ميگويد: در برابر اين رقباي جديد، پيشنهاد تنها يك محصول، استراتژي خوبي نيست.
نوول ابسرواتور در ادامه زير عنوان قهرماني كه ضربه فني ميشود مي نويسد: امروز زمان حسابرسي فرا رسيده است. در حالي كه كلود گئان، دبيركل كاخ اليزه همه را به پندگيري از اين ماجرا كه كشوري در حال ظهور مي تواند بدون داشتن اهرمهاي سياسي- ديپلماتيك قهرمان جهاني اين رشته را ضربه فني كند، فرا ميخواند، دولت گروهي از كارشناسان را براي رسيدگي به علل اين اتفاق به كار ميگيرد.
يكي از افراد نزديك به نخست وزيري ميگويد: اين شركت برق فرانسه نيست كه نقش كليدي در اين ماجرا را بازي خواهد كرد. بلكه دولت كه در تمام اين شركتها سهامدار است بايد چنين نقشي را بازي كند.
اما دولت به سختي ميتواند نظر خود را به اين تيم ملي تحميل كند. به طور مثال آلستوم كه روياي كشيدن خط قطار سريع السير TGVكاليفرنيا را داشت، خيلي از اين كه بتواند روي شريك ملي خود يعني شركت ملي راه آهن فرانسه حساب كند، اطمينان ندارد. اين شركت كه از بختهاي مسلم رقيب ژاپني در پيشنها قطارهاي ضد زلزله آگاهي دارد تصميم گرفته است از بيم جا زدن شريك ملي خود و گرفتار شكست جمعي شدن، به تنهايي در اين پروژه شركت كند.