ارتباطات. ميراث. قلعه اژدها پيكر
با عظمت و سرسخت ، با غرور و پرافتخار ، ريشه پرصلابت خود را در عمق خاك لار حفظ كرده و گرد ويرانيهاي گذشته را در چين و خم ديوارهايش به هيچ انگاشته است.
بر فراز تپهاي در غرب لار ، قلعهاي پرابهت اژدها پيكر بر اين شهر نظاره دارد و زير بار سنگيني سايه ويراني تاب و توان از دست ميدهد.
اين قلعه با ۵۰۰متر طول و ۱۵۰متر عرض ، به سه بخش سنگي محاطي ، بالا قلعه و قلعه وسطي نامگذاري شده و پيكره اژدهايي را بر فراز كوه به تصوير مي كشد.
به اعتقاد برخي باستانشناسان و بر اساس يافتههاي موجود اين قلعه به دوران پيش از اسلام و ساسانيان برمي گردد و بعقيده برخي ديگر اين بنا مربوط به دوره اشكانيان است.
قلعه اژدها پيكر يادماني اساطيري از تمدني كهن است كه نشانگر علم قوي مهندسي در نزد قوم ايراني در گذشتههايي بسيار دور دارد.
اين قلعه در دورههاي مختلف ، بازسازي شده و با عناوين مختلف بهره برداري ميشده و بخشي اعظمي از اين قلعه در سالهاي متمادي رو به ويراني رفته است.
بر اساس متون تاريخي ، قلعه اژدها پيكر تا زمان نادرشاه سكونتگاه بوده و پس از آن از رونق حكومتي آن كاسته شده اما تا يك سده قبل مسكوني بوده است در گوشه شرقي اين قلعه بنايي معروف به مقبره مادر نادرشاه وجود دارد كه خود گوياي اين ادعاست ، اين بنا نيز تا پنج دهه قبل مورد استفاده بوده است.
قلعه اژدها پيكر كه بنايي مانا از ميراث كهن لارستان است ، بدليل بي مهريهاي روزگاري رو به ويراني و تخريب گذاشته و اندك اندك ريشه هايش سست شده است.
يكي از دوستداران ميراث فرهنگي در لارستان گفت: قلعه اژدها پيكر يادماني هويتي از فرهنگ و تمدن خطه لارستان است .
منصور پور دانش افزود: اين قلعه در ابتداي انقلاب بدليل ناآگاهي برخي افراد بعنوان نمادي شاهانه مورد تخريب قرار گرفت.
وي ادامه داد: از سوي ديگر اين قلعه بدليل بيتوجهي مسوولان تبديل به پايگاهي امن براي معتادان شده است.
وي اضافه كرد: متاسفانه بدليل بيتوجهيهاي متوليان امر بناها و آثار تاريخي در معرض نابودي قرار دارند و هيچكس پيگير اين معضل نيست.
يكي ديگر از دوستداران ميراث فرهنگي گفت: قلعه اژدها پيكر ميراثي ماندگار از گذشتههاي دور و تاريخي اين سرزمين پر فراز ونشيب است.
محسن گودرزي افزود: اين بنا در طول ساليان در برابر زلزلههاي مخرب لار دوام آورده اما بدليل بيتوجهي رو به تخريب گذاشته و تقريبا به تل خاكي شبيه شده است.
وي ادامه داد: حريم اين بناي تاريخي هنوز مشخص نيست و حفاريها و ساخت و سازهاي غير مجاز در حريم قانوني اين بنا صورت ميگيرد.
يك كارشناس ارشد معماري در لارستان ميگويد: مسوولان بايد نسبت به حفظ آثار و يادمانهاي تاريخي حساسيت بيشتري به خرج دهند اما بدليل ناآگاهي ،برخي تصميمات آسيبهاي جدي به اين آثار وارد ميكند.
مجتبي يزدان پناه لاري گفت: متاسفانه بدليل بيتوجهي در محوطه قلعه اژدها پيكر ، روي اندروني شاهنشين ، صدا و سيما اقدام به ساخت اتاقك و نصب دكل كرده است.
وي اظهار كرد: همچنين در دامنه قلعه يك اصطبل نگهداري اسب ساخته شده كه حريم اين بناي تاريخي را مخدوش كرده است.
وي بيان داشت: در قلعه اژدها پيكر تاكنون هيچگونه كاووش باستاني انجام نشده و اخيرا يك گروه علمي اقدام به اين مهم كردند و قدمت ساساني قلعه به وضوح مشخص شد.
وي گفت: همچنين پيش از اين در نزديكي قلعه حفاريهاي غير مجاز صورت گرفت و سكههاي دوره اشكاني پيدا شد.
وي خاطر نشان كرد: متاسفانه سازمان ميراث فرهنگي در جهت تعيين حريم اين اثر تاريخي تلاشي نكرده و در حريم اين قلعه اقدام به احداث بانك شده و ساختمان جديدي كه در حال ساخت است ديد اين قلعه باستاني را ميپوشاند.
وي ادامه داد: از سوي ديگر بناهاي گلي زماني كه لايههاي اوليه ي خود را از دست ميدهند ، تخريب آنها مضاعف ميشود ، اين قلعه بدليل تبديل به تلي از خاك شده است.
بر اساس گفتههاي پيران لاري ، قلعه اژدها پيكر تا زمان پهلوي اول مورد استفاده بوده و از اين قلعه اطراقگاه نيروهاي ارتشي بوده و تخريبهاي اساسي در دو سه دهه اخير صورت گرفته است.
فرماندار لارستان نيز گفت: قلعه اژدها پيكر كه يكي از نمادهاي تاريخ كهن اين سرزمين است بدليل به هيچ انگاري در حال نابودي است.
منصور محتاجي افزود: حريم استحفاظي اين قلعه هنوز مشخص نيست و اين مهم آسيبهاي جدي را بر پيكره قلعه وارد كرده است.
وي اظهار داشت: با هماهنگي سازمان ميراث فرهنگي كشور و فارس ، از محل اعتبارات شهرستان ، گروهي محقق و باستانشناس جهت گمانه زني اين قلعه فعاليتهايي را آغاز كرده اند.
وي بيان كرد: اما لازم است كه سازمان ميراث فرهنگي هر چه زودتر حريم قانوني اين بناي تاريخي را مشخص كند تا از ساخت و سازها و حفاريهاي غير مجاز در حريم آن جلوگيري شود.
وي اضافه كرد: شهرداري اقدام به تملك واحدهاي مسكوني حاشيه اين قلعه كرده و قصد عبور جاده از اين مسير را دارد ، بايد اين مهم با تعامل شهرداري و ميراث فرهنگي به نتيجهاي مطلوب برسد تا بنا از تخريب درامان بماند.
فرماندار لارستان گفت: قلعه اژدها پيكر بدون هيچگونه حفاظ ، مرمت و بازسازيهاي ميراثي در برابر عوامل طبيعي قرار دارد و روز به روز بر گستردگي تخريب آن افزوده ميشود.ك/۴
