آیا با اصلاح ساختار بودجه عمومی، مشکلات معیشتی حل می شود؟

تهران- ایرنا- "علی یوسفی‌نژاد" استاد اقتصاد دانشگاه امام حسین، معتقد است: نخستین و مهمترین اقدامی که دولت برای حل مشکلات معیشتی مردم می تواند انجام دهد، اصلاح ساختار بودجه عمومی کشور است.

معیشت مردم در کشور به عنوان مهمترین مساله، این روزها خودنمایی می کند و مردم به لحاظ اقتصادی در شرایط سختی به سر می برند. به همین دلیل انتظار از دولت تازه بر سر کار آمده این است که در وهله نخست این مشکل مردم را مرتفع سازد. در خصوص همین موضوع پژوهشگر ایرنا گفت وگویی با «علی یوسفی‌نژاد» استاد اقتصاد دانشگاه امام حسین(ع) انجام داده است که در ادامه می خوانیم:

مشکلات معیشتی از تشدید فاصله طبقاتی تا مهاجرت روستاییان به شهرها

یوسفی نژاد مهم ترین آثار و پیامد اجتماعی ناشی از مشکلات معیشتی را فقیر شدن خانوارها و تشدید فاصله های طبقاتی دانست و گفت: فقر در واقع مادر تمام آسیب های اجتماعی است. هر چند خود فقر به طور ذاتی یک مشکل و آسیب است اما این لزوماً به این معناست که افرادی که زیر خط فقر زندگی می‌کنند، افرادی نابسامان و مشکل ساز برای اجتماع هستند. مشکلات اقتصادی، عدم تامین نیاز های جسمی و روانی،  اغلب زمینه‌ای برای بروز و ظهور مشکلات اجتماعی دیگری است. عامل دیگر که باعث بروز مشکلات معیشتی می شود، بالا رفتن آمار سرقت و دزدی است. به طور کلی سرقت و دزدی هم از لحاظ عرفی و هم از لحاظ قانونی به عنوان یک آسیب جدی محسوب می‌شود.

استاد اقتصاد دانشگاه امام حسین(ع) از آسیب های دیگر در حوزه مشکلات معیشتی را گرایش سرپرستان خانوارهای مایوس از تامین حداقل های زندگی به سمت خودکشی دانست و عنوان کرد: آمارها نشان می دهند که هرچقدر مشکلات اقتصادی مردم افزایش می یابد، تعداد خودکشی ها هم افزایش می یابد. خودکشی هر چند در وهله اول یک مشکل فردی به شمار می‌رود ولی از آنجایی که فرد در اجتماع زندگی می‌کند و تاثیرات متقابلی همواره بین آنها برقرار است، به عنوان یک معضل اجتماعی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

این اقتصاددان یکی دیگر از پیامدهای معیشتی افراد یک جامعه را مهاجرت و حرکت جمعیت از مناطق محروم به سمت مناطق نسبتا برخوردار دانست و خاطرنشان کرد: مهاجرت روستاییان به شهرها که خالی شدن روستاها از سکنه، کاهش کشاورزی، افزایش مشاغل کاذب و ... را به دنبال دارد و موجب می‌شود تا فرد برای سازگاری با تغییرات حاصل فشار زیادی را متحمل شود. بی ‌خانمانی نیز از دیگر آثار و پیامد اجتماعی است که می تواند ناشی از مشکلات معیشتی باشد و به دنبال آن بروز پدیده کودکان، دختران، زنان و حتی مردان بی خانمان است.

رابطه مشکلات معیشتی با کاهش سرمایه اجتماعی و چگونگی امنیت در جامعه

یوسفی نژاد با اشاره به اینکه مهم ترین آثار مشکلات اقتصادی و معیشتی برای کشور کاهش سرمایه‌ های اجتماعی است، اظهار داشت: مسایلی مانند اعتماد به حاکمیت، مشارکت افراد در فعالیت های سیاسی و اجتماعی، برقراری ارتباطات مناسب و تعهد و مسوولیت پذیری در چنین جامعه‌ای که مشکلات اقتصادی بسیار زیاد است، به شدت کاهش می یابد. تاثیر مشکلات معیشتی بر امنیت فردی و اجتماعی و بروز ناامنی در زندگی، جان و مال مردم نیز قابل پیش بینی است. آسیب اجتماعی به معنی اختلال و ناهنجاری اجتماعی ارتباط مستقیم و غیر مستقیم با ناامنی اجتماعی دارد؛ بدین معنی که به هر میزان آسیب اجتماعی در جامعه افزایش می یابد، ترس، نگرانی و اضطراب هم افزایش پیدا می کند. این ترس و نگرانی به طور مستقیم بر روی افرادی که زیان دیده از آسیب اجتماعی هستند مشهود است و بر اطرافیان به شکل غیر مستقیم ظاهر می شود.

این استاد اقتصاد دانشگاه امام حسین(ع) گفت: اندیشمندان اجتماعی معتقدند که اندازه گیری امنیت و ناامنی در یک جامعه هر چند به طور دقیق امکان پذیر نیست لیکن به طور نسبی از ۲ طریق محاسبه می شود: الف- از طریق احصاء و شمارش رخدادهای ناامن‌کننده (مانند جنگ، بلاهای طبیعی، جرم و بزهکاری). ب- از طریق سنجش احساس ناامنی. یعنی با نظرسنجی و طرح سوالات مشخص که ادراک و احساس افراد از ناامنی در جامعه آشکار می شود و نا امنی می تواند به شکل های مختلفی بروز و ظهور پیدا کند که عبارتند از: ۱-نا امنی جانی ۲- نا امنی مالی ۳- نا امنی خانوادگی ۴- نا امنی در ارزش های اخلاقی ۵- نا امنی ارزش ها و عقاید دینی و اعتقادی ۶- نا امنی عمومی ۷- نا امنی شغلی و اقتصادی.

لزوم اصلاح ساختار بودجه

یوسفی نژاد در مورد مواجهه دولت سیزدهم با مشکلات اقتصادی کشور تصریح کرد: نخستین و مهم ترین اقدامی که توسط دولت باید انجام شود اصلاح ساختار بودجه عمومی کشور است. با توجه به این که بودجه دولت، ابزار مالی مهمی است که در اختیار تصمیم سازان و تصمیم گیرندگان اقتصادی و سیاسی به شمار می رود بنابراین هر گونه نقصی در فرایند تصمیم گیری به شدت می تواند در دامن زدن به مشکلات معیشتی آحاد جامعه موثر و سرنوشت ساز باشد. کسری بودجه سالیانه نمادی از بی تدبیری است و  طبق  تجربه سال های گذشته، دولت برای جبران این کسری بودجه به دنبال استقراض از بانک مرکزی است که این نشان می دهد دولت برای جبران کسری بودجه چشم به افزایش تورم دارد.

این استاد اقتصاد در ادامه افزود: کارشناسان هم به همین دلیل تاکید بر اصلاح ساختار بودجه می کنند. دولت باید  لوایح مرتبط را به مجلس بدهد تا اصلاح ساختاری بودجه رقم بخورد. اگر مردم امروز فشار تورم را در زندگی احساس می‌کنند به دلیل همین کسری بودجه‌ای است که دولت با آن مواجه است و اقدام جدی در راستا اصلاح کسری بودجه انجام نداده و مطالبه جدی مردم، نخبگان و رسانه‌ ها باید برای انجام اصلاحات ساختاری باشد.

یوسفی نژاد گفت: می توان بودجه ۱۴۰۰ را این طور معنی کرد که شعار بهبود وضعیت معیشت و سطح رفاه مردم داده شده و آنطور که گفته می شود هدفش بهبود زندگی مردم است اما باید گفت اتفاقاً نه تنها این موضوع در آن دیده نشده است، بلکه با افزایش تورم، رفاه و معیشت مردم نیز به شدت آسیب خواهد دید.  این بودجه بیشتر با نگاه سیاسی بسته شده و در این شیوه بودجه ریزی  نگاه اقتصادی به خوبی لحاظ نشده است. ضمن این که دولت باید با توجه به توصیه های مقام معظم رهبری در خصوص بکارگیری روحیه جهادی و تلاش شبانه روزی و کمک گرفتن از کارشناسان خبره، مشکلات را برطرف و اقتصاد را به سمت ریل درست حرکت دهد.

راهکارهای موثر برای حل مشکلات اقتصادی

استاد اقتصاد دانشگاه امام حسین(ع) در خصوص حل مشکلات اقتصادی کشور خاطرنشان کرد: راه حل ها برای حل مشکلات اقتصادی کشور ۲ جنبه دارند؛ یکی کوتاه مدت و دیگری بلند مدت. در کوتاه مدت می توان با استفاده از ظرفیت دستگاه های دولتی، عمومی و خصوصی از جمله نهادهای حمایتی و سازمان های مردم نهاد، به کمک اقشار آسیب دیده شتافت اما در بلند مدت با تغییر سبک زندگی و آموزش مهارت‌ های زندگی و توانمند سازی خانوارها در جهت کسب درآمد بیشتر، آنان را یاری کرد.

یوسفی نژاد در پایان یادآور شد: متأسفانه فقدان مهارت‌های فردی و افزایش مسایل حل نشده خانوادگی به سبب مشکلات اقتصادی بسیار مشهود است اما ادامه این روند می‌تواند زمینه ظهور آسیب‌های اجتماعی زیادی از جمله خودکشی، خشونت خانگی،  همسرآزاری، کودک آزاری، دعوا و نزاع، گرایش به سمت مواد مخدر، مصرف مشروبات الکلی را فراهم کند.

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha