به گزارش ایرنا، روز ۳۰ سپتامبر (۸ مهر ۱۴۰۵) نقطه عطفی در تاریخ معاصر عراق به شمار می‌رود زیرا این کشور با اعلام رسمی خروج آخرین نیروهای آمریکایی از پایگاه‌های خود به‌ویژه پایگاه هوایی اربیل، وارد مرحله‌ای تازه شده است.
این روز برای دولت عراق به معنای بازپس‌گیری کامل مسئولیت‌های امنیتی، نظامی و تصمیم‌گیری‌های حاکمیتی است و به یک دوره طولانی حضور نظامی آمریکا در این کشور پایان می دهد.
با تکمیل خروج نیروهای نظامی آمریکا از پایگاه‌های خود در عراق پس از حضوری که نزدیک به یک‌چهارم قرن طول کشید، این کشور با تغییری راهبردی و قابل‌توجه روبه‌رو شده است. این اقدام به معنای پایان عملیات نظامی مستقیم ائتلاف موسوم به «ائتلاف بین‌المللی» و واگذاری کامل مسئولیت‌های امنیتی به دولت عراق است.
وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) اعلام کرد که خروج نیروها و تجهیزات از پایگاه اربیل، نشان‌دهنده پایان رسمی عملیات موسوم به «عزم راسخ» در عراق است.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز اعلام کرد که نیروهای آمریکایی روند منظم خروج نیروها و تجهیزات از پایگاه هوایی اربیل را به پایان رساندند و این خروج از عراق، بخشی از طرحی برای گذار به سوی یک رابطه دفاعی دوجانبه است.
این رویداد در بغداد از اهمیتی ملی و سیاسی برخوردار بوده است و از همین رو، «علی فالح الزیدی» نخست‌وزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، در جریان مراسم رسمی «روز حاکمیت» اعلام کرد که عراق در حال گذار به مرحله‌ای است که در آن، مسئولیت کامل امنیت و ثبات خود را بر عهده می‌گیرد.
بر اساس بیانیه دولت عراق، نخست‌وزیر این کشور در جریان نشست فوق‌العاده «شورای وزارتی امنیت ملی» که به منظور بررسی استحکامات نظامی و امنیتی و وظایف نیروهای مسلح پس از تکمیل خروج ائتلاف بین‌المللی از عراق و احیای کامل حاکمیت ملی تشکیل شده بود، تأکید کرد که «تصمیم‌گیری‌های امنیتی و نظامی اکنون کاملاً ملی و در حیطه انحصاری نهادهای رسمی دولتی است.»
مسئولان، شخصیت‌ها، جریان‌های سیاسی و مقاومت اسلامی عراق نیز از خروج نظامی آمریکا استقبال کرده و آن را گامی در مسیر تقویت حاکمیت و استقلال این کشور در سایه توانمندی نیروهای مسلح عراق برای مدیریت پرونده امنیتی و نظامی دانستند.
آنها در عین حال بر لزوم هوشیاری و آمادگی برای شرایط پیش رو، لزوم رها شدن عراق از قید و بندهای مالی آمریکا و عدم ورود دوباره آمریکا به عراق در قالب شرکت‌های امنیتی و مستشاری تاکید کردند.
در همین پیوند، «نزار آمیدی» رئیس‌جمهور عراق در بیانیه‌ای به مناسبت «روز حاکمیت» اعلام کرد که کشورش در حال گذار به مرحله‌ای مبتنی بر حاکمیت کامل و رد هرگونه مداخله در امور داخلی خود است. وی تأکید کرد که دوره پیش‌رو نیازمند تقویت نهادهای دولتی و یکپارچه‌سازی تصمیم‌گیری‌های ملی برای صیانت از منافع عالی عراق است. رئیس پارلمان عراق نیز پایان مأموریت نیروهای آمریکایی و ائتلاف بین‌المللی در عراق را لحظه‌ای حائز اهمیت دانست.
در همین حال، «فالح الفیاض» رئیس سازمان بسیج مردمی «حشد الشعبی» روز خروج نظامیان آمریکایی از عراق را روز جشن و افتخار برای این کشور دانست.
«نوری المالکی» نخست وزیر اسبق عراق نیز از جمله شخصیت‌هایی بود که خروج نیروهای «ائتلاف بین‌المللی» را گامی مهم در مسیر تکمیل حاکمیت عراق و تقویت استقلال تصمیم‌گیری ملی آن دانست.
در سطح جریان‌های سیاسی نیز جنبش «عصائب اهل‌الحق» عراق تکمیل خروج نیروهای اشغالگر آمریکایی از این کشور را نقطه عطفی تاریخی در مسیر بازیابی حاکمیت دانست و بر لزوم تامین سامانه‌های پدافندی پیشرفته برای پاسداری از حریم هوایی عراق تاکید کرد.
این جنبش در بیانیه ای اعلام کرد: امروز عراق پس از بیش از دو دهه حضور نظامی آمریکا، در یک مقطع تاریخی ایستاده است و اگرچه این روز حاصل یک روند سیاسی طولانی است، اما مرهون فداکاری‌ها و مقاومت عراقی‌هایی است که برای پایان دادن به حضور نظامی خارجی تلاش کردند.
در همین ارتباط ، «ابومجتبی الیاسری» از مسئولان «مقاومت اسلامی» در عراق خروج نیروهای آمریکایی را «پیروزی تاریخی برای گروه‌های مقاومت اسلامی عراق و عراقی‌های شرافتمند و شکستی کوبنده برای پروژه آمریکایی» توصیف کرد.
وی در گفت وگو با خبرگزاری رویترز افزود: «ما در ۳۰ سپتامبر، بسته شدن فصلی تاریک از تاریخ عراق و ناکامی اشغالگران در تحمیل اراده خود بر کشورمان را جشن می گیریم. عراق ثابت کرده است که حاکمیتش نه توسط نیروهای خارجی، بلکه به واسطه مقاومت و اراده مردمش حفظ می‌شود.»
به نوشته روزنامه القدس العربی، «کتائب حزب‌الله» عراق خروج نیروهای ائتلاف بین المللی را به خاطر فشارهای گروه‌های «مقاومت» دانست و هشدار داد که نیروهای مقاومت در صورت نقض حریم هوایی عراق پس از خروج این نیروها، واکنش نشان خواهد داد.
«ابومجاهد العساف» از مسئولان امنیتی کتائب حزب الله در بیانیه‌ای مطبوعاتی اظهار داشت: «مردم مقاوم عراق در روز سی‌ام سپتامبر اخراج نیروهای اشغالگر آمریکا و ناتو از عراق را به دست فرزندان خود - یعنی مردان دلاور مقاومت اسلامی - جشن گرفتند. این جشن، نمودی مردمی از گردهمایی و حمایت ملت از مقاومت عراق به شمار می رود.»
وی در ادامه توضیح داد که «بیرون راندن نیروهای اشغالگر از خاک عراق با طعم شکست، سرآغاز دستیابی به حاکمیت کامل بر سرزمین، آب‌ها و آسمان کشور و همچنین استقلال در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اقتصادی است».
«ابوحسین الحمیداوی» دبیرکل گردان‌های حزب الله عراق نیز خروج اشغالگران آمریکایی را یک پیروزی برای مقاومت اسلامی عراق در این دور از نبرد بین حق و باطل دانست.
جنبش «النجباء» عراق نیز ضمن استقبال از خروج اشغالگران آمریکایی از عراق، درباره هرگونه حضور آمریکا در این کشور تحت عنوان شرکت‌های امنیتی یا مستشاران هشدار داد و بر ضرورت جلوگیری از مداخله واشنگتن در امور سیاسی این کشور تأکید کرد.
پژوهشگران و کارشناسان امور عراق نیز به نوبه خود با اشاره به پیامدهای حضور آمریکا در این کشور، خروج نظامیان آمریکایی را گامی در راستای تقویت حاکمیت دانستند و در عین حال انسجام ملی عراقی ها را امری ضروری برشمردند.
«جمعه العطوانی» رئیس مرکز مطالعاتی «افق» در عراق به شبکه العهد گفت که آمریکایی ها دوست عراق نیستند بلکه وبال گردن این کشور هستند و اساسا گروه تروریستی داعش توطئه ای بین المللی برای بازگشت آمریکا به منطقه بود.
العطوانی با بیان اینکه «خروج آمریکا از عراق براساس توافق در ۳۰ سپتامبر ناشی از فشارهای حاصل از فداکاری شهدای جوان عراقی است»، درعین حال نسبت به ماهیت غیرقابل اعتماد آمریکا هشدار داد.
وی با تاکید بر اینکه «اجماعی سیاسی شیعی و مردمی در عراق برای اخراج نیروهای آمریکایی وجود دارد»، افزود: انسجام سیاسی از جمله عوامل تسهیل‌کننده خروج آمریکا است.
«فاضل ابو رغیف» کارشناس مسائل امنیتی و راهبردی عرب نیز بر جنبه حاکمیتی این خروج تأکید کرد و گفت: خروج آخرین نظامی آمریکایی و نیروهای ائتلاف، بخشی از روند احیای حاکمیت عراق را تکمیل می‌کند.
وی این دیدگاه خود را بر پایه توانمندی‌های رو به تحول نهادهای امنیتی عراق از جمله نیروهای میدانی و رزمی، نهادهای اطلاعاتی، سرویس مبارزه با تروریسم و ‌نیروهای مرزبانی بیان کرد و گفت که این توانمندی‌ها، قدرت بیشتری برای اتخاذ مستقل تصمیمات امنیتی به بغداد می دهد.
«سلیم زاخور» پژوهشگر حقوق اساسی و نظام‌های سیاسی عرب نیز اظهار داشت که خروج نیروهای خارجی گامی در جهت تکمیل حاکمیت داخلی محسوب می‌شود.
وی در گفت وگو با شبکه الجزیره در عین حال درباره اهرم‌های دیگری که آمریکا می تواند از طریق آن به عراق فشار بیاورد هشدار داد و گفت: مهم‌ترین آنها، ابزارهای مالی مرتبط با درآمدهای نفتی، همکاری‌های نظامی، فشارهای اقتصادی و اقدامات دیپلماتیک و سیاسی است.