حجتالاسلام سیدعبدالفتاح نواب ضمن ارائه گزارشی از سفر خود به استانهای آذربایجان شرقی و اردبیل در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا به دغدغه این روزهای زائران بیتاللهالحرام اشاره کرد و افزود: با توجه به اختلاف ارز، کار برای همه بخشها از جمله اعزام زائر تا حدودی سخت میشود؛ مثل زائرانی که از گذشته در نوبت هستند و در سالهای ۸۵ و ۸۶ مبلغ یک میلیون تومان به حساب بانک ملی واریز کردهاند.
وی اظهار کرد: این مبلغ در آن زمان، درصدی از هزینه حج را پوشش میداد. بانک ملی، یک بانک دولتی است و هنگامی که یک زائر، سپرده خود را از بانک میگیرد تا در حج ثبتنام کند، بانک، مبلغی حدود چهار تا پنج میلیون تومان بابت چند سال پرداخت میکند؛ درحالی که این کار منصفانه نیست چون وقتی بانک این پول را به کسی پرداخت میکرد و بعد از ۲۰ سال میخواست پس بگیرد، با سودهای مختلفی، بیش از دهها میلیون تومان پس میگرفتند.
نواب ادامه داد: مردم به اعتماد نظام جمهوری اسلامی و دولت، پول خود را در بانک گذاشتند و اکنون توقع دارند که وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و ریاست جمهوری که رئیس شورای عالی حج هستند برای کسانی که ثبتنام کردهاند، اقدامی انجام دهند. آنها سود خود را از این پول به هر شکلی بردهاند که پول کلانی بوده است.
وی اضافه کرد: البته نمیگویم یک میلیون تومان در آن زمان را بر اساس قیمت دلار محاسبه کنند و به زائران بدهند بلکه باید تدبیری کنند. من ضمن مکاتبهای درخواست کردم تا در این زمینه چارهای بیاندیشند. البته ما نمیخواهیم بانک، متضرر شود ولی مردم را نمیتوانیم از دست دهیم. ما خادم مردم هستیم و بانک مرکزی باید رعایت حال مردم را داشته باشند، چه آن کسانی که ثبتنام کردهاند و چه آن افرادی که علاقه دارند به سفر حج مشرف شوند ولی امکان ثبتنام ندارند، کسانی هستند که در راه این انقلاب و کشور فداکاری کرده و شهید هم دادهاند و هر زمانی که لازم است، در صحنه فداکاری میکنند.
نماینده حجاج کشور افزود: حج، مورد عنایت و نظر قائد شهید بود، با کارگزاران حج در برنامه دیدار، خدمت رهبر شهید انقلاب میرسیدیم و برخی زائران حج نیز هر ساله خدمت ایشان میرسیدند. ایشان نماینده برای حج تعیین کردند درحالی که برای برنامههای دیگر عبادات نیست. ما وظیفه کمک به دولت را داریم معتقدیم دولت نیز باید زائران را که برخی احساس میکنند با توجه به افزایش سرسامآور ارز نمیتوانند اعزام شوند، کمک کنند.
وی درباره جاماندگان حج امسال با بیان اینکه «من احساس کم توفیقی میکنم» اظهار کرد: در حج گذشته باید خادم ۸۵ هزار زائر میبودم ولی به دلیل اینکه مشکلاتی برای کشور ایجاد شد و بانک مرکزی بر اساس آن چیزی که در شورای وزیران تصویب شده بود، نتوانست ارز مربوط را در اختیار سازمان حج بگذارد و به تالار دوم محول کرد، نمیتوانستیم مردم را دوباره مجبور به پرداخت وجه کنیم بنابراین از ذخیرههایی که ایران در برنامهها داشت، استفاده شد که در نهایت جوابگوی ۳۰ هزار نفر بود.
نماینده ولی فقیه در حج و زیارت افزود: اگر این ۳۰ هزار نفر هم اعزام نمیشدند، هر ساله این افراد مثل ۵۶ هزار نفر، گرفتار نوبت حج بودند ولی اعزام همان ۳۰ هزار نفر باعث شد تا هم عزت کشور در دوران جنگ در میان کشورهای دیگر به منصفه ظهور برسد و هم ۳۰ هزار نفر مشرف شدند و زائران جدید میتوانند مشرف شوند. این کار باعث شد تا این تعداد بتوانند حج خود را یک سال جلوتر انجام دهند.
وی درباره سازمان حج و زیارت گفت: این سازمان خودگردان است اگرچه دولت مبلغ اندکی بودجه به این نهاد اختصاص میدهد ولی جوابگوی نیازهای کامل حقوقی آنها هم نیست. بنابراین باید از طریق حقالعملکاری که برای زائران انجام میدهد، به تامین درآمدهای خود بپردازد.
نواب درباره سفر استانی خود گفت: این سفر درباره اطلاع یافتن و از نزدیک مشاهده کردن اقداماتی بود که همکاران بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت در این استانها انجام میدهند. از طرفی برنامههای حج و زیارت از اقداماتی است که با حوزه نهاد رهبری نیز مرتبط است، بنابراین علاوه بر دیدار با ائمه جمعه و نمایندگان مقام معظم رهبری در استانها، با طلاب حوزههای علمیه و دانشجویان دانشگاهها نیز دیدار و گفت و گوهایی انجام شد.
وی افزود: در این سفر با طلاب در حوزه علمیه اردبیل دیدار داشتیم و در دانشگاه فرهنگیان هم با حضور اساتید دانشگاه محقق اردبیلی و دانشگاه آزاد جلسه داشتیم. همچنین با نماینده ولیفقیه در استان اردبیل گفتوگو داشتیم و از نظرات آنان بهرهمند شدیم و این گفتوگوها برای هماهنگی بیشتر انجام میشود، البته از مردم هم نباید غافل باشیم، در تجمع شبانه اردبیل حضور یافتیم و پاسخگوی سوالات مردم این استانها بودیم.
نواب درباره نوآوری در حج گفت: آنچه امروز در عملیات حج استفاده میکنیم، نتیجه و دستاورد زحمات مدیران، روحانیون و مسئولان دهههای گذشته است ولی جهان، هر روز در حال رشد و نوآوری است و ما باید ذهنهای دوستان را نسبت به آنچه که راه بهتر با هزینه کمتر و بازدهی بیشتر است، معطوف کنیم. از مسئولان حج در استانها خواستم تا گروههای فکری با حضور افرادی که اهل نبوغ هستند، تشکیل شود تا حل برخی از مشکلات در مرکز توسط جمعی از افراد در استانها شکل گیرد.
وی افزود: با وورد کرونا، حج عمره و عتبات تعطیل شد، برای بهینهسازی فرایندهای حج و زیارت بیش از یک سال جلسه گذاشتیم که ۳۰ کارگروه تشکیل شد، در نهایت کتابی با موضوع بهبود فرایندهای حج و زیارت نوشته شد. آنچه امروز انجام میدهیم نیز مورد نقد آیندگان خواهد بود چون علم هر روز پیشرفت میکند و هر قدمی که در این زمینه برداریم، کمکی برای کسانی خواهد بود که در آینده در این زمینه فعالیت خواهند کرد.
نواب افزود: زمانی همه کاروانها، یک مسئول خرید، یک آشپز، یک آشکش و یک نفر آبیار به حج میبردند و هر کاروان همچون یک جزیره مجزا بود ولی بعد متمرکز شد و به جای اینکه ۶۰۰ آشپز و مسئول خرید اعزام شوند، تعداد این افراد به کمتر از نصف رسید و همه این کارها به صورت مطلوب انجام میشود.
وی افزود: در رابطه با اتوبوسهایی که در مکه حضور دارند و زائران را به هتلها میرسانند نیز نوآوریهایی صورت گرفت. برنامههای آموزشی و مصاحبه برای روحانیون عازم حج برگزار میشود و این افراد هر سال از نظر توانایی جسمی ارزیابی میشوند زیرا ممکن است فردی به دلیل بیماری و کسالت نتواند وظیفه خود را در مناسک حج به درستی انجام دهد که در نتیجه، خود و کاروانش با مشکل روبرو میشوند.