به گزارش ایرنا، پدیده اقلیمی «ال‌نینو» در ماه‌های اخیر با تغییر الگوهای جوی و بارشی در بخش‌هایی از کشور خودنمایی کرد و افزایش بارش‌های شدید و کوتاه‌مدت در برخی مناطق، توجه‌ها را به پیامدهای احتمالی این پدیده جلب کرده است.
این پدیده با اثرگذاری بر الگوهای گردش جوی، می‌تواند زمان، شدت و پراکنش بارش‌ها را تغییر دهد و در مناطقی که آمادگی کمتری برای بارش‌های سنگین دارند، احتمال شکل‌گیری روان‌آب و سیلاب را افزایش دهد.
استان سمنان نیز با توجه به گستره وسیع مناطق کوهستانی و ارتفاعات شمالی و قرارگرفتن بخش‌هایی از استان در دامنه‌های جنوبی البرز، از جمله مناطقی است که بارش‌های شدید و ناگهانی می‌تواند در آن پیامدهای متفاوتی به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، بارش در مدت زمان کوتاه می‌تواند در مناطق شیب‌دار به سرعت به روان‌آب تبدیل شود؛ موضوعی که ضرورت پایش مستمر شرایط جوی، لایروبی و بازگشایی مسیرهای آب و آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مواجهه با احتمال سیلاب را دوچندان کرده است.
بارندگی‌های کم‌سابقه از آثار ال‌نینو
مصطفی خاتمی شامگاه شنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه آثار پدیده «ال‌نینو» از یکی دو ماه گذشته در کشور مشهود شده است، افزود: سرآغاز این موضوع در استان سمنان را می‌توان بارش ۲۷ میلی‌متری در مدت زمانی بسیار کوتاه در شمال شهرستان دامغان، در مناطق دیباج، کلاته‌رودبار و روستاهای پیرامون دانست.
وی با اشاره به رخدادهای بارشی مشابه در دیگر نقاط کشور افزود: نمونه بارز این شرایط، بارش ۲۲۴ میلی‌متری در یک شبانه‌روز در استان مازندران بود که نشان می‌دهد این پدیده اقلیمی در کشور خود را پدیدار کرده است.
اوج آثار «ال‌نینو» در پاییز؛ افزایش ۱۰ تا ۵۰ میلی‌متری بارش در سمنان
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان ادامه داد: اوج بارش‌ها و اتفاقات ناشی از اثرات این پدیده اقلیمی در پاییز امسال خواهد بود و از نیمه مهرماه آثار آن مشخص‌تر می‌شود.
وی بیان کرد: پیش‌بینی شده است در استان سمنان میانگین بارش سطح استان بین ۱۰ تا ۵۰ میلی‌متر افزایش یابد و احتمال وقوع این افزایش بارش نیز بین ۶۰ تا ۷۰ درصد برآورد شده است.
وی با اشاره به اقدامات پیشگیرانه مدیریت بحران استان گفت: در این راستا جلسات متعددی از جمله چهارمین نشست ستاد مدیریت بحران استان به ریاست محمدجواد کولیوند استاندار سمنان و با حضور اعضای ستاد برگزار شد و تمهیدات لازم برای مواجهه با پیامدهای احتمالی این شرایط در دستور کار قرار گرفته است.
لایروبی رودخانه‌ها و رفع انسداد مسیرهای آب‌گذر
خاتمی افزود: لایروبی رودخانه‌ها و مسیرها، رفع انسداد سازه‌های فاقد آب‌گذر ایمن و انجام اقدامات مرتبط با آبخیزداری در بالادست، از جمله تمهیداتی است که برای کاهش خطرات ناشی از بارش‌های شدید انجام شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان با بیان اینکه ارتفاعات و مناطق شمالی استان بیشتر تحت تأثیر الگوهای بارشی پیش‌بینی‌شده قرار دارند، تاکید کرد: دستگاه‌های اجرایی مرتبط دوره‌های آموزشی و مانورهای لازم را برگزار کرده‌اند و به صورت نسبی آمادگی خوبی برای پاسخ به شرایط اضطراری دارند.
وی گفت: هر زمان هشدار هواشناسی در سطح نارنجی یا بالاتر صادر شود، آماده‌باش به کلیه دستگاه‌های اجرایی اعلام می‌شود تا تجهیزات و امکانات خود را آماده‌سازی و آزمایش و نیروهای انسانی نیز آمادگی لازم برای حضور در محل کار داشته باشند.
۵۴ هشدار نارنجی مدیریت بحران از ابتدای امسال
وی با اشاره به وضعیت هشدارهای هواشناسی در سال جاری گفت: از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون ۵۴ هشدار نارنجی در ارتباط با مخاطرات مختلف صادر شد و دستگاه‌های اجرایی متناسب با سطح هشدارها در آماده‌باش قرار گرفته‌اند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان افزود: اکنون هشدار شماره ۵۵ نارنجی هواشناسی کشور تا پس‌فردا در سمنان پیش‌بینی شد که بر اساس آن، بر آمادگی به‌ویژه در ارتفاعات استان سمنان تأکید شده است.
چرایی تفاوت میان هشدار زرد و نارنجی در سمنان
وی درباره تفاوت سطح هشدارهای ملی و استانی توضیح داد: هشدارهای هواشناسی کشوری به صورت کلان و در مقیاس گسترده صادر می‌شود، اما مبنای تصمیم‌گیری مدیریت بحران استان، توصیه‌ها و هشدارهای اداره‌کل هواشناسی سمنان است که با دقت بالاتر و در مقیاس کوچک‌تر، شرایط داخل استان را بررسی می‌کند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان گفت: اکنون با وجود اینکه کشور هشدار سطح نارنجی صادر کرده، اداره‌کل هواشناسی استان سمنان هشدار سطح زرد داده است و ممکن است به همین دلیل در نگاه نخست تناقضی میان هشدارها وجود داشته باشد، اما این موضوع به معنای نبود آمادگی در استان نیست.
وی ادامه داد: زمانی که استان سمنان نیز هشدار سطح نارنجی صادر کند، به‌تبع آن سطح اهمیت و آماده‌باش دستگاه‌های اجرایی افزایش خواهد یافت.
تاکید بر بیمه محصولات کشاورزی و دام
وی یکی از مهم‌ترین توصیه‌های خود به مردم، به‌ویژه کشاورزان و دامداران را توجه به بیمه محصولات کشاورزی و دام دانست و گفت: جبران خسارت‌های ناشی از پدیده‌هایی از این دست از سوی دولت و با استفاده از منابع بلاعوض یا تسهیلات کم‌بهره مانند گذشته امکان‌پذیر نیست.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان تاکید کرد: توصیه اکید سازمان مدیریت بحران این است که کشاورزان و دامداران محصولات و دام‌های خود را بیمه کنند تا در صورت بروز خسارت، امکان جبران آن وجود داشته باشد.
خاتمی افزود: از ابتدای مهر، ۱۷ محصول پایه کشاورزی در واقع مشمول بیمه اجباری شدند و کشاورزان باید به صندوق‌های بیمه محصولات کشاورزی مراجعه و نسبت به بیمه پایه و بیمه تکمیلی محصولات خود اقدام کنند.
وی ادامه داد: در بخش دام نیز بیمه اهمیت زیادی دارد و با وجود همه کاستی‌ها و نواقص، در مجموع بیمه برای کشاورز و دامدار یک راهکار مناسب است، چرا که راه جبران دیگری برای بسیاری از خسارت‌های این حوزه وجود ندارد.
تمام واحدهای مسکونی بیمه پایه حوادث طبیعی دارند
وی درباره بیمه حوادث طبیعی ساختمان نیز گفت: صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان بر مبنای مبلغی که از قبض برق خانه‌ها در سطح استان دریافت می‌شود، همه واحدهای مسکونی را تا سقف معینی در برابر هشت حادثه طبیعی، از جمله سیل، تحت پوشش بیمه قرار داده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان توصیه کرد: در مناطق پرخطر، به‌ویژه ارتفاعات استان، روستاها و مناطقی که سیل‌گیر است و در سال‌های گذشته سابقه سیلاب داشت، مردم با کمک دهیار و شورای اسلامی روستا نسبت به خرید بسته‌های بیمه تکمیلی برای خانه‌های خود نیز اقدام کنند.
ارتفاعات شهمیرزاد، رودبار و کالپوش در معرض خطر سیلاب
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان درباره مناطق بیشتر در معرض خطر استان گفت: روستاهای واقع در ارتفاعات، به‌ویژه در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز، به دلیل شیب زمین و نوع خاک، در معرض تبدیل سریع بارش به روان‌آب قرار دارند.
وی افزود: در شهرستان مهدی‌شهر، بخش شهمیرزاد و روستاهای بالادست آن از جمله چاشم و مناطق پیرامونی، همچنین مناطق شمالی استان از جمله روستاهای رودبار و دیباج، از مناطقی هستند که سابقه سیلاب دارند.
وی ادامه داد: در حوزه کالپوش نیز شهر رضوان، روستای حسین‌آباد کالپوش و روستاهای پیرامون آن از مناطق پرخطر و سیل‌گیر استان محسوب می‌شوند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان ابراز کرد: استان به دلیل خشکی اقلیم، آمادگی و تجربه کافی برای بارش‌های شدید در بازه زمانی کوتاه را ندارد و به همین دلیل باید برای چنین شرایطی آمادگی بیشتری ایجاد شود.
هشدار درباره اتراق در حریم رودخانه‌ها
وی با تاکید بر رعایت توصیه‌های ایمنی هنگام صدور هشدار نارنجی گفت: مردم باید از اتراق در مسیر و حریم رودخانه‌ها، سفرهای غیرضروری، فعالیت‌های کوهنوردی و حضور در مناطق پرخطر خودداری کنند.
وی با اشاره به خسارت‌های سیلاب اخیر در مناطق شمالی استان گفت: در این رخداد عمده خسارت‌ها در بخش کشاورزی و دامداری بود و یکی از دلایل آن نیز ورود فعالیت‌های کشاورزی به مسیر و حریم رودخانه‌ها بود.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان افزود: ممکن است سال‌ها هیچ اتفاقی در یک مسیر رودخانه رخ ندهد، اما یک سیلاب با دوره بازگشت ۲۵ ساله می‌تواند مسیر طبیعی خود را پیدا کند و محصولات کشاورزی که در این مسیر کشت شده‌اند را از بین ببرد.
وی تاکید کرد: نباید وارد حریم رودخانه شد و در مسیر طبیعی رودخانه اقدام به کشاورزی کرد؛ با این حال، برای فعالیت‌های مجاز نیز باید پوشش بیمه‌ای مناسب در نظر گرفت، چرا که شرایط مالی کشور به گونه‌ای نیست که مانند پنج یا ۱۰ سال گذشته، پس از هر سیلاب منابع بلاعوض یا تسهیلات کم‌بهره در اختیار همه خسارت‌دیدگان قرار گیرد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان گفت: مجموعه اقدامات پیشگیرانه، آموزش‌ها، مانورها و آماده‌باش دستگاه‌های اجرایی با این هدف انجام می‌شود که در صورت وقوع مخاطره، پاسخ به بحران به گونه‌ای باشد که کمترین میزان خسارت متوجه مردم و سطح استان سمنان شود.