به گزارش ایرنا از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در هفتمین نشست عادی شورای حکام مرکز مطالعات منطقه‌ای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در آسیای غربی و مرکزی که ۲۱ و ۲۲ مهر در هتل لاله تهران برگزار شد، پنج محور پیشنهادی را برای اجرای برنامه‌های این مرکز در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ مطرح کرده است که بر تقویت تاب‌آوری جوامع، ایجاد شبکه‌های منطقه‌ای، حفظ نظام‌های خوراک سنتی، مدیریت منابع آب و ظرفیت‌سازی برای اجرای کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو تمرکز دارد.
براساس این پیشنهادها، محور نخست، تقویت تاب‌آوری جوامع در برابر تغییرات اقلیمی از طریق پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس، است که اگر چه اجرای آن به دلیل شرایط پیش‌بینی نشده منطقه‌ای با تاخیر مواجه شد، اهمیت و ضرورت آن در شرایط کنونی بیش از پیش افزایش یافته است.
ایجاد شبکه منطقه‌ای دانش درمانگری سنتی و خرد پزشکی بومی، دومین محور پیشنهادی است. این برنامه با توجه به رواج دانش درمانگری سنتی و دانش گیاهان دارویی در جوامع آسیای غربی و مرکزی، بر پیوند میان درمانگران، حاملان دانش بومی، پژوهشگران، نهادهای فرهنگی و سازمان‌های مرتبط تمرکز دارد. انتقال دانش میان نسل‌ها، به‌ویژه با توجه به نقش زنان در حفظ و انتقال این میراث، و ایجاد سازوکارهای مستمر برای تبادل دانش و تجربه از اهداف این بخش عنوان شده است.
محور سوم به دانش بومی در زمینه استحصال و مدیریت آب اختصاص دارد. با توجه به نظام‌های سنتی همچون قنات، کاریز، آب انبار و دیگر شیوه‌های مدیریت آب مبتنی بر جوامع محلی با هدف اینکه دانش بومی، وارد گفت و گویی معنادار با چالش‌های معاصر و فرآیندهای سیاست‌گذاری شود.
چهارمین محور نیز با عنوان نظام‌های خوراک‌های بومی و سنتی، بر ظرفیت میراث خوراک در پیوند دادن جوامع، زیست‌بوم‌های محلی، کشاورزی، سلامت، هویت و تبادلات فرهنگی تاکید می‌کند. در این بخش، مستندسازی دانش خوراک سنتی، شیوه‌های تهیه غذا و سنت‌های مشترک مرتبط با نان، گیاهان خوراکی، ادویه‌ها و روش‌های بومی فرآوری موادغذایی مورد توجه قرار گرفته است. برگزاری ۲ کارگاه آموزشی منطقه‌ای و بررسی نقش این نظام‌ها در سازگاری با تغییرات اقلیمی، تولید پایدار غذا و تقویت تفاهم فرهنگی نیز پیشنهاد شده است.
پنجمین محور، ظرفیت‌سازی برای اجرای کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو است. برگزاری سه کارگاه تخصصی در قزاقستان، ازبکستان و ایران برای پرداختن به موضوعاتی مانند فهرست‌برداری مشارکتی، گزارش‌دهی ادواری، مشارکت جوامع محلی و اجرای مؤثر کنوانسیون، از اقدامات پیشنهادی این بخش به شمار می‌رود.
در مجموع، این برنامه‌ها با هدف تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، انتقال دانش میان نسل‌ها، افزایش مشارکت جوامع محلی در پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس و پیوند دادن دانش بومی با چالش‌های معاصر طراحی شده‌اند. اجرای این اقدامات می‌تواند زمینه تبادل تجربه میان کشورهای منطقه و تدوین راهکارهای مشترک برای حفاظت و تداوم میراث فرهنگی ناملموس را فراهم کند.
میراث‌فرهنگی ناملموس زمینه‌ای برای تقویت دیپلماسی فرهنگی و همگرایی منطقه‌ای است
رئیس شورای حکام مرکز مطالعات منطقه‌ای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در آسیای غربی و مرکزی، میراث زنده ملت‌ها را سرمایه‌ای راهبردی برای گسترش تعاملات فرهنگی و پاسخ به چالش‌های جهانی دانست و بر ضرورت تبدیل ظرفیت‌های مشترک تمدنی منطقه به همکاری‌های پایدار تأکید کرد.
علی دارابی در آیین اختتامیه هفتمین نشست شورای حکام مرکز مطالعات منطقه‌ای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در آسیای غربی و مرکزی در تهران که امروز ، با تأکید بر نقش دیپلماسی فرهنگی در توسعه مناسبات میان کشورها گفت: فرهنگ حتی در شرایطی که اختلافات سیاسی میان ملت‌ها فاصله ایجاد می‌کند، می‌تواند مسیر گفت‌وگو، اعتمادسازی و همکاری را گشوده نگاه دارد.
معاون میراث‌فرهنگی و قائم مقام وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به اهمیت روزافزون میراث فرهنگی ناملموس در مواجهه با مسائل جهانی افزود: دانش بومی و تجربه تاریخی جوامع در مدیریت پایدار منابع آب، تأمین امنیت غذایی، سازگاری با تغییرات اقلیمی و تقویت تاب‌آوری اجتماعی، ظرفیت‌هایی ارزشمند برای پاسخ به نیازهای امروز و آینده بشریت به شمار می‌روند.
او تصریح کرد: میراث فرهنگی ناملموس دیگر صرفاً یادگاری از گذشته نیست، بلکه گنجینه‌ای از خرد و تجربه بشری است که باید با مشارکت جوامع محلی و حاملان میراث، در خدمت توسعه پایدار و بهبود زندگی جوامع قرار گیرد.
رئیس شورای حکام این مرکز با اشاره به پیشینه تمدنی آسیای غربی و مرکزی اظهار کرد: مرکز منطقه‌ای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس باید فراتر از یک ساختار اداری، به کانون پیوند دانش‌ها، تجربه‌ها و ظرفیت‌های فرهنگی کشورهای منطقه و بستری برای تقویت همگرایی و همکاری‌های مشترک تبدیل شود.
او با تأکید بر ضرورت استمرار تعاملات کشورهای عضو خاطرنشان کرد: دستاورد هفتمین نشست شورای حکام تنها به مصوبات آن محدود نمی‌شود، بلکه تقویت اعتماد متقابل و پذیرش مسئولیت مشترک برای آینده میراث زنده منطقه، از مهم‌ترین نتایج این گردهمایی است.
دارابی با بیان اینکه قدرت نرم فرهنگ می‌تواند زمینه عبور از بن‌بست‌های سیاسی را فراهم کند، گفت: اگر سیاست گاه مرزها را پررنگ می‌کند، فرهنگ می‌تواند افق‌های مشترک را آشکار سازد.
او در پایان با قدردانی از نمایندگان یونسکو، اعضای شورای حکام و دست‌اندرکاران برگزاری نشست، ابراز امیدواری کرد تعاملات شکل‌گرفته در تهران به گسترش همکاری‌های فرهنگی و تقویت پیوندهای تمدنی ملت‌های منطقه بینجامد و پایان هفتمین نشست شورای حکام را اعلام کرد.