به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، پیام باقری نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در این آیین که در اتاق بازرگانی ایران برگزار شد، با بیان اینکه ایران رتبه دوم تولید خرما جهان را در اختیار دارد، گفت: صنعت خرما از ظرفیت های راهبردی اقتصاد ایران است که علاوه بر جایگاه فرهنگ و آیین نقش قابل‌توجهی در اشتغال، معیشت و فعالیت های اقتصادی استان های تولیدکننده دارد.
وی افزود: ظرفیت های موجود در استان های خوزستان، بوشهر، کرمان، فارس، سیستان و بلوچستان و هرمزگان به عنوان قطب تولید خرما در ایران نشان می دهد که این محصول می تواند زنجیره گسترده ای از تولید و اشتغال را در کشور پدید آورد و سهم مهمی در زندگی و معیشت مردم داشته باشد.
این فعال اقتصادی با تاکید بر رفع مشکلات فعالان صنعت خرما خاطر نشان کرد: بخش خصوصی باید توجه بیشتری به محصولات راهبردی همچون خرما داشته باشد و از این طریق نام ایران را در بازارهای بین المللی مطرح کند.
باقری با یادآوری اینکه ایران رتبه دوم تولید خرما در جهان را در اختیار دارد اما صادرات آن اندک است، افزود: در سال های اخیر رقبای جدیدی به بازار جهانی خرما وارد شده اند و نیاز است برای تقویت جایگاه ایران در این بازار، قدرت رقابت پذیری فعالان اقتصادی صنعت خرما افزایش یابد.
نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران، کاهش هزینه تمام شده تولید، بهره گیری از فناوری های روز، توسعه حمایت های موثر و کاهش بروکراسی اداری را از عوامل مؤثر بر افزایش رقابت پذیری صنعت خرما برشمرد و خواستار همکاری اتاق های بازرگانی برای تقویت توان رقابتی فعالان این حوزه و تکمیل زنجیره تولید و صادرات شد.
باقری یکی از نقاط ضعف صنعت خرمای کشور را کامل نبودن زنجیره ارزش این محصول دانست و گفت: با وجود حجم بالای تولید خرما، صنایع تبدیلی و تکمیلی و بسته بندی متناسب با ظرفیت تولید آن نبوده است؛ بنابراین برای بهبود صادرات خرما نیاز است به ظرفیت های مربوط به تکمیل فرآیندهای زنجیره ارزش و فرآوری آن توجه شود.
وی براین باور است، کشوری با چنین تنوعی در تولید خرما، جایگاه دوم تولید جهانی و ظرفیت گسترده اشتغال و معیشت، توان دستیابی به سهم بیشتری از ارزش افزوده و بازارهای بین‌المللی را دارد.
باقری رفع تعهد ارزی را از مشکلات صادرکنندگان خرما دانست و گفت: پیشنهادهایی برای تسهیل این فرآیند ارایه شده که یکی از این موارد خروج برخی محصولات از جمله خرما از شمول الزام رفع تعهد ارزی است زیرا این بخش ها بهره مندی چندانی از یارانه ها و حمایت های ارزی دولت ندارند.
تولید ۱.۴ میلیون تن خرما در سال
محسن رشید فرخی رئیس انجمن ملی خرمای ایران نیز در این رویداد با بیان اینکه امسال بیش از یک میلیون و ۴۰۹ هزار تن خرما در کشور تولید شده است، گفت: از زمان وقوع جنگ تحمیلی سوم تاکنون صنعت خرما در شرایط حساسی قرار گرفته است و برای عبور از مشکلات موجود بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات فوری، اصلاح مقررات و همکاری دستگاه های اجرایی نیاز دارد.
وی حفظ تولید، اشتغال و صادرات محصول را از اولویت های فعالان این صنعت برشمرد و اظهار داشت: گردش مالی این صنعت در دنیا حدود ۲ میلیارد دلار است، گفت: ایران در صادرات این محصول سهم اندکی دارد که نیازمند توجهی جدی است.
رئیس انجمن ملی خرما ایران با انتقاد از تداوم برخی مقررات تجاری متناسب با شرایط گذشته گفت: در وضعیتی که کشور با محدودیت های جدید اقتصادی روبرو است نمی توان همچنان با قوانین و سازوکارهای پیشین فعالیت کرد.
وی با اشاره به افزایش هزینه های حمل‌ونقل اظهار داشت: هزینه حمل برخی محموله ها با کانتینر نزدیک به ۱۲ برابر شده که در چنین شرایطی چگونه می‌توان انتظار داشت محاسبات گمرکی و الزامات صادراتی همچنان بر مبنای شرایط دو سال گذشته انجام شود.
رشید فرخی همچنین با انتقاد از نحوه تعیین قیمت های پایه صادراتی تصریح کرد: وقتی هزینه های تجارت و نرخ های ارزی تغییر کرده باید در مقررات و شیوه محاسبه تعهدات صادرکنندگان نیز تجدیدنظر صورت گیرد در غیر این صورت ادامه وضعیت فعلی فشار بیشتری بر فعالان اقتصادی وارد می کند.
رئیس انجمن ملی خرمای ایران با اشاره به میزان تولید خرمای کشور افزود: امسال بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزارتن خرما در کشور تولید شده و در چنین شرایطی هرگونه محدودیت غیرضروری در مسیر صادرات می تواند مشکلات فروش و عرضه محصول را تشدید کند.
وی خاطر نشان کرد: حجم قابل‌توجهی از خرما تولید شده همچنان در سردخانه ها نگهداری می شود و این وضعیت با شرایط عادی بازار فاصله دارد بنابراین لازم است تصمیماتی برای امکان عرضه و سرعت افزایش صادرات فراهم شود.
وی با اشاره به اینکه استان های خرماخیز به دلیل موقعیت مرزی و شرایط جغرافیایی خود از تحولات و محدودیت های اخیر آسیب دیده اند، افزود: ادامه مشکلات تولید و صادرات خرما می تواند بر معیشت جمعیت قابل توجهی از ساکنان این مناطق اثر گذار باشد.
رئیس انجمن ملی خرما ایران با اشاره به پیوند گسترده فعالیت های اقتصادی مناطق جنوبی با صنعت خرما افزود: خرما تنها یک محصول کشاورزی نیست بلکه با اشتغال، درآمد خانوارها و اقتصاد استان های تولیدکننده ارتباط مستقیم دارد، از این رو باید شرایط خروج محصول از مناطق خرماخیز و عرضه آن به بازارهای داخلی و خارجی ایجاد شود.
رشیدفرخی با اشاره به مشکلات موجود در مرزهای زمینی کشور گفت: حدود ۷ هزار کانتینر در مرز زمینی در انتظار خروج هستند و این مسئله نشان می دهد که مشکلات تجاری و حمل و نقل نیازمند رسیدگی فوری است.
ارزش گذاری خرما توسط وزارت جهاد کشاورزی تعیین شود
در ادامه این نشست سرهنگ عزت الله خزایی عضو شورای پلیس امنیت اقتصادی فراجا خواستار تسریع وزارت جهادکشاورزی در اعلام ارزش گمرکی محصولات صادراتی نظیر زعفران، پسته و خرما شد و گفت: ارزش گذاری گمرکی باید منصفانه باشد و در روش های رفع تعهد ارزی محصولات باغی و کشاورزی تجدید نظر شود.
وی با اشاره به معضل کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای و یکبار مصرف اظهار داشت: صادرکنندگانی که با کارت بازرگانی شخص خود و با شفافیت اقدام به صادرات می کنند در بالاترین سطح تکریم قرار دارند و در هیچ جایی به عنوان متهم شناخته نمی شوند اما با افرادی که از کارت های یکبار مصرف و غیر برای صادرات استفاده می کنند، برخورد قانونی خواهد شد.
خزایی اصلاح قیمت های پایه صادراتی خرما و محصولات وابسته را به حق دانست و گفت: توسعه صنایع تبدیلی مانع از خام‌فروشی و صادرات فله‌ای خرما به پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس و بسته بندی مجدد آن با برندهای عربی می شود.
بهنام سعیدی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز با اشاره به مشکلات تولیدکنندگان خرما از باقی ماندن خرمای سال گذشته در سردخانه ها، تسلط دلالان بر قیمت گذاری و عدم حمایت کافی دستگاه های متولی انتقاد کرد و گفت: بخشی از محصول سال گذشته هنوز در سردخانه ها باقی مانده که نشان دهنده ناکارآمدی در تصمیم‌گیری ها است.
وی افزود: آنچه نگران کننده است، سهم عادلانه‌ای از ارزش نهایی محصول به دست کشاورز نمی رسد و فاصله زیادی میان قیمت خرید از تولیدکننده و قیمت بازار نهایی است بنابراین امروز قیمت گذاری در منطقه ما توسط دلالانی انجام می شود.
وی با اشاره به وسعت زیاد و ظرفیت بی نظیر تولید خرما دراستان های جنوبی به خصوص کرمان اضافه کرد: هنوز دراین منطقه یک کارخانه فراوری خرما وجود ندارد و نگاه به این محصول استراتژیک همچنان در حد خام فروشی است.
به گفته سعیدی، به همین دلیل کشاورز با عدم دسترسی به بازارهای اصلی، نبود لجستیک، حمل و نقل کارآمد، ضعف در بازاریابی و تصمیم گیری های کلان با چالش های اساسی روبرو است.
این نماینده مردم جیرفت در مجلس شورای اسلامی از عملکرد اتاق بازرگانی کرمان نیز انتقاد کرد و گفت: این اتاق ضعیف ترین عملکرد را در جنوب استان کرمان داشته و حضور اتاق در این منطقه صفر است به طور مثال در برگزاری همایش سرمایه گذاری بخش خصوصی در حوزه کشاورزی جنوب کرمان پس از گذشت سه سال و برگزاری چندین جلسه و مصاحبه هنوز اجرایی نشده است.
سعیدی، وظیفه کشاورز را کار و تلاش در زمین کشاورزی دانست و تصریح کرد: بازاریابی، جلوگیری از باقی ماندن محصول، تسهیل در صادرات، قیمت گذاری مناسب، انبارداری، برندسازی، رعایت استاندارد و کاهش ضایعات وظیفه متولیان امر است که باید در این خصوص پاسخگو باشند.
وی با اشاره به شرایط جنگ اقتصادی و تمرکز دشمن بر این مهم خواستار تحرک جدی در دیپلماسی تجاری و کشاورزی شد و افزود: صادرات تنها وظیفه تاجر نیست بلکه رایزنان بازرگانی و اقتصادی ما در کشورهای مختلف باید سربازان خط مقدم دفاع از کشاورزان ایران باشند و برای بازار محصولات کشاورزی به خصوص خرما چاره اندیشی کنند.