حسنا قبادی، کارگردان و بازیگر نمایش «بیچیز»، در گفتوگو با خبرنگار تئاتر ایرنا، با اشاره به دغدغه مشترک خود و نویسنده اثر برای پرداختن به مشکلات علاقهمندان بازیگری اظهار کرد: هر دو متفقالقول بودیم که نمایش را درباره مشکلات علاقهمندان به بازیگری بسازیم؛ چراکه این موضوع، هم دغدغه شخصی ماست و هم مسئله بسیاری از دوستان و اطرافیانمان که در وادی هنر فعالیت میکنند.
وی با بیان اینکه بازخورد مخاطبان از نمایش برایش قابل پیشبینی بوده است، افزود: برخی تماشاگران پس از اجرا به ما میگفتند احساس میکردند خودشان را روی صحنه میبینند؛ چون آنچه در نمایش روایت میشود، دقیقاً همان مسئلهای است که سالها با آن درگیر بودهاند. به همین دلیل، چنین واکنشی برایم غیرقابل پیشبینی نبود و انتظار داشتم مخاطبان با این تجربهها ارتباط برقرار کنند.
کارگردان «بیچیز» با اشاره به شیوه روایت این اثر گفت: کمدی نمایش بیشتر بر پایه موقعیت شکل گرفته است. مخاطبان بعد از تماشای کار به ما میگویند دردهایی که در نمایش مطرح میشود، آنقدر برایشان ملموس است که نمیدانند باید گریه کنند یا بخندند؛ در یک لحظه میخندند و در لحظه بعد اشکشان سرازیر میشود.
قبادی ادامه داد: حتی برخی تماشاگران میگفتند وقتی روی صندلی نشسته بودند، دو نفر در یک سمتشان گریه میکردند و دو نفر در سمت دیگر میخندیدند. این واکنشها نشان میدهد که موقعیتهای نمایش برای مخاطبان قابل لمس است و هرکس ممکن است با تجربه و نگاه خودش با آن ارتباط برقرار کند.
وی تأکید کرد: برای ما مهم بود که بتوانیم این مسائل را بدون اضافه کردن زوائد و عناصر غیرضروری روی صحنه بیاوریم و تمرکز را بر متن و بازی بازیگران بگذاریم.
حذف زوائد برای تمرکز بر متن و بازی
این کارگردان تئاتر درباره رویکرد اجرایی نمایش «بیچیز» توضیح داد: تمرکز ما بر متن، محتوایی که میخواستیم ارائه کنیم و بازی بازیگران بود. تلاش کردیم تمام زوائد را از کار حذف کنیم تا بتوانیم هر عنصری را که وارد نمایش میکنیم، با قدرت و بدون حاشیه ارائه دهیم.
قبادی با اشاره به محدودیت امکانات در برخی اجراهای دونفره و تکنفره افزود: در چنین کارهایی معمولاً همهچیز به متن و توانایی بازیگر وابسته است. در «بیچیز» نیز تلاش کردیم با کمترین امکانات پیش برویم و ظرفیتهای متن و بازی را در مرکز توجه قرار دهیم.
از تجربه شهرستان تا کارگردانی در تهران
قبادی درباره سابقه فعالیت هنری خود گفت: سالهاست در تئاتر فعالیت میکنم. زمانی که در ایلام بودم، در جشنوارههای مختلف شرکت میکردم و تجربه حضور در جشنواره فجر را نیز داشتم. پس از قبولی در رشته کارگردانی دانشگاه تهران، فعالیت خود را در این شهر ادامه دادم.
وی افزود: «بیچیز» دومین نمایشی است که در تهران در مقام کارگردان روی صحنه میبرم. کار قبلیام نمایش «استرالیا» بود و این بار با «بیچیز» تجربه دیگری را در حوزه کارگردانی دنبال میکنم.
همکاری نزدیک نویسنده و کارگردان؛ پشتوانه شکلگیری «بیچیز»
کارگردان و بازیگر این نمایش با اشاره به همکاری خود با حوریه مقدم، نویسنده اثر، اظهار کرد: من و حوریه مقدم حدود سه تا چهار سال است که دوستان بسیار صمیمی هستیم و شناخت خوبی از یکدیگر داریم. اگر خانم مقدم در مقام نویسنده یا بازیگر در کنارم نبود، واقعاً نمیتوانستم این کار را به همین شکل اجرا کنم.
وی این همکاری را یکی از عوامل مؤثر در پیشبرد نمایش دانست و گفت: همراهی و شناخت متقابل ما کمک کرد بتوانیم ایده مشترکمان را به اجرایی تبدیل کنیم که دغدغههای هر دو نفر را بازتاب میدهد.
چالش همزمان کارگردانی و بازیگری
قبادی در ادامه به دشواریهای حضور همزمان در جایگاه کارگردان و بازیگر اشاره کرد و گفت: کارگردانی و بازیگری بهصورت همزمان بسیار سخت است، زیرا باید حواستان به هر دو مسئولیت باشد. از یک سو باید بر کلیت اجرا نظارت کنید و از سوی دیگر، خودتان نیز روی صحنه حضور دارید و باید نقش را بهدرستی اجرا کنید.
وی با اشاره به ویژگیهای متن «بیچیز» افزود: این نمایش یک کاراکتر ثابت ندارد که بازیگر بتواند تمام تمرکز خود را بر شکل دادن به همان شخصیت بگذارد؛ بلکه نقشها و بازیهای متعددی در آن وجود دارد و هر کاراکتر باید بهصورت مجزا و با دقت اجرا شود. همین تنوع نقشها، کار را برای بازیگر و کارگردان دشوارتر میکند.
نمایش «بیچیز» به نویسندگی حوریه مقدم و کارگردانی حسنا قبادی، در سالن سایه مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفته است. این اثر با روایت تلاش دو فارغالتحصیل بازیگری برای ورود به عرصه حرفهای هنر، به موانع و دشواریهایی میپردازد که علاقهمندان این حوزه در مسیر تحقق آرزوهای خود با آن مواجه میشوند.