آوات بازیار روز چهارشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا افزود: پروژه ملی حفاظت از میش‌مرغ از ۲ سال گذشته زیر نظر معاونت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست آغاز شده و سه بخش اصلی شامل حفاظت از زیستگاه، ایجاد سایت تکثیر و احداث سالن پرواز را در بر می‌گیرد.

وی اظهار کرد: در حال حاضر یکی از کارشناسان اداره حفاظت محیط زیست بوکان با همکاری جوامع محلی، مسئولیت حفاظت از زیستگاه‌های این گونه را در شهرستان بر عهده دارد.

رییس اداره حفاظت محیط زیست بوکان ادامه داد: حفاظت از زیستگاه طبیعی میش‌مرغ از طریق ایجاد مناطق حفاظت‌شده، خرید و اجاره اراضی کشاورزی، پرداخت خسارت به کشاورزان، حذف گونه‌های مهاجم و جلب مشارکت جوامع محلی دنبال می‌شود.

وی ادامه داد: همچنین توسعه معیشت‌های سازگار با حفاظت از این گونه و تامین تجهیزات و نیروی انسانی مورد نیاز از دیگر اقدامات پیش‌بینی‌شده در این بخش است.

بازیار با اشاره به دومین بخش این پروژه ملی، یعنی راه‌اندازی سایت تکثیر، گفت: سال گذشته چهار جوجه میش‌مرغ در قالب این طرح مراحل رشد خود را طی کردند و اجرای برنامه تکثیر در سال جاری نیز ادامه یافت.

وی افزود: این طرح با هدف جلوگیری از بروز چاله ژنتیکی و کاهش تعارضات موجود در زیستگاه‌های طبیعی اجرا می‌شود و نتایج به‌دست‌آمده، امیدها برای حفظ و بقای این گونه در معرض خطر انقراض را افزایش داده است.

رییس اداره حفاظت محیط زیست بوکان اضافه کرد: تخم‌ها و جوجه‌های رهاشده میش‌مرغ و همچنین پرندگانی که توان ادامه حیات در شرایط طبیعی را ندارند، برای مراقبت و بازپروری به این سایت منتقل می‌شوند.

وی با اشاره به سومین بخش پروژه ملی حفاظت از میش‌مرغ اظهار کرد: سالن پرواز این پروژه برای نخستین بار در کشور در بوکان در حال احداث است و عملیات ساخت آن به مراحل پایانی رسیده است.

بازیار با بیان اینکه این سالن در مجموع ۲ هزار و ۶۰۰ مترمربع مساحت دارد، افزود: پیشرفت فیزیکی آن به ۸۰ درصد رسیده و اعتبارات مورد نیاز برای تکمیل این طرح نیز تصویب شده است.

وی همچنین جابه‌جایی سایت زباله شهری شیخلر را از دیگر اقدامات مهم مرتبط با حفاظت از زیستگاه میش‌مرغ در بوکان عنوان کرد و گفت: بر اساس اعلام شهرداری، این سایت قرار است تا ۲ ماه آینده به محل دیگری منتقل شود و پس از آن، محل فعلی بهسازی خواهد شد.

رییس اداره حفاظت محیط زیست بوکان درباره آخرین سرشماری میش‌مرغ در بوکان نیز گفت: سرشماری این گونه هر سال در فصل زمستان و در زیستگاه‌های طبیعی آن انجام می‌شود.

وی افزود: در سرشماری سال گذشته، ۱۹ قطعه میش‌مرغ در این شهرستان مشاهده شد که بیشتر آنها در زیستگاه‌های دشت حمامیان، سه‌کانیان، اینگیجه و روستای بیگ اویسی حضور داشتند.

به گزارش ایرنا، پرنده میش‌مرغ، که در زبان محلی «چیرگ» نیز نامیده می‌شود، یکی از بزرگترین پرندگان ایران و از گونه‌های منحصر به فرد و بسیار مهم جانوری در جهان به شمار می‌آید که نسل آن با خطر انقراض روبرو است.

این پرنده نادر(Otis tarda) نام دارد که جزو بزرگ‌ترین پرندگان گیاهخوار بوده و با جثه بزرگ و بال‌های کشیده و پرتوان، لقب سنگین‌ترین پرنده قادر به پرواز جهان را دارد.

میش‌مرغ طی سال‌های گذشته به دلیل محدودشدن زیستگاه‌های طبیعی، شکار بی‌رویه و اختلال در مناطق زیست و تخم‌گذاری، در معرض خطر انقراض بوده و به همین دلیل هم‌اکنون در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN) در طبقه آسیب‌پذیر (VU) قرار دارد.

تخریب زیستگاه و تبدیل زمین‌های دیم به آبی (مکانیزه شدن کشاورزی) باعث کاهش نسل این گونه کمیاب در دهه‌های اخیر شده به طوری که جمعیت آن در کشور تنها محدود به بخش‌هایی از شهرستان‌های بوکان و مهاباد در آذربایجان‌غربی است.

میش‌مرغ که در جهان به اسم‌های مختلفی شناخته می‌شود برای نخستین بار در سال ۱۷۵۸ میلادی توسط "کارل‌لینه" به نام علمی (Avis tarda) نامگذاری شد و بر اساس بررسی‌های انجام شده بیش از ۶۰ درصد جمعیت این گونه در پرتغال و اسپانیا زیست می‌کند.

این پرنده دارای گردن و پاهای کشیده، بال‌ها و منقاری پهن و برگ‌های رنگارنگ است و طول بدن آن حدود یک متر و بیش از ۱۵ کیلوگرم وزن دارد و روی زمین لانه می‌سازد.

بررسی‌های میدانی کارشناسان اداره حفاظت محیط زیست بوکان نشان می‌دهد جمعیت میش‌مرغ در زیستگاه‌های این شهرستان به حدود ۱۹ قطعه رسیده است که زنگ خطر کاهش جمعیت این گونه ارزشمند و در معرض خطر انقراض را به صدا درآورده است.

شهرستان بوکان در جنوب آذربایجان‌غربی و در فاصله ۱۹۶ کیلومتری ارومیه، مرکز استان، واقع شده است.