09:23 - 1405/08/04
کد خبر: 86302486
نهالکاری در کویر کرمان؛ همیاری جوامع محلی اکبرآباد شهرستان راوَر برای زیست بهتر

کرمان - ایرنا - در حاشیه بیایان جهانی لوت، جایی که تا چشم کار می‌کند، جغرافیای کویری چهره زیبا، اما خشن خود را به نمایش گذاشته است، اما چند سالی است که عملیات نهالکاری در اراضی منطقه اکبرآباد شهرستان راور استان کرمان با مشارکت جامعه محلی و اهالی این روستا آغاز شده تا در آینده‌ای نه‌چندان دور شاهد چشم‌انداز زیبایی از پوشش گیاهی سبز در حاشیه کویر لوت باشیم.

به گزارش ایرنا، حدود ۳۲ میلیون هکتار عرصه بیابانی در کشور وجود دارد که ۲۰ درصد از این مقدار حدود ۶.۳ هکتار از عرصه‌های بیابانی کشور در شمال استان کرمان قرار دارد و از ۱۶ شهرستان شمال استان کرمان ۱۳ شهرستان یا بیابانی است یا در معرض بیابانی شدن هستند.

حدود ۴.۵ میلیون هکتار از مجموع بیابان‌های استان کرمان عرصه‌های حساس به فرسایش بادی هستند و ۲۸ کانون بحرانی حساس به فرسایش بادی در ۱۳ شهرستان شمالی استان وجود دارد که مساحتی حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار را در بر می گیرد که با ایجاد کانون‌های تولید گرد و غبار و طوفان‌های شن، سلامت عمومی، راه‌های ارتباطی و فعالیت‌های اقتصادی را در مناطق وسیعی به مخاطره می‌اندازد.

کرمان پیشرو در بیابان‌زدایی

استان کرمان همواره از دهه‌های گذشته از مناطق پیشرو در امر مقابله با بیابان زدایی در کشور بوده است و طرح‌های متنوعی برای مبارزه با این پدیده مخرب شامل، آبخیزداری و آبخوان‌ داری برای ذخیره نزولات آسمانی و تغذیه سفره‌های زیرزمینی، کاشت کمربندهای سبز با گونه‌های مقاوم به خشکی مانند تاغ و گز، همراه با روش‌های نوین تثبیت شن‌های روان مانند مالچ‌ پاشی بیولوژیک و بادشکن‌های زنده را اجرا کرده که تا حد چشمگیری جلوی بیابانی شدن اراضی را گرفته است.

شهرستان راور در شمال شرق استان کرمان، با قرار گرفتن در همسایگی کویر لوت، به عنوان یکی از دروازه‌های اصلی ورورد به این جاذبه جهانی محسوب می شود و همین همجواری باعث شده تا تحت تاثیر آثار و پیامدهای مناطق کویری همچون پدیده شن‌های روان، طوفان‌های شن و ریزگردها و فرسایش خاک شود.

اکبرآباد راور میزبان همیاری جامعه محلی برای نهال‌کاری

در تازه ترین تحول پدیده بیابان‌زایی و مهار ریزگردها در مناطق خشک و نیمه‌خشک استان کرمان، از حدود چهار سال قبل پروژه نهالکاری در منطقه اکبرآباد شهرستان راور با هدف احیای پوشش گیاهی و تثبیت خاک و با مشارکت جامعه محلی آغاز به کار کرده است و در سال ۱۴۰۱ و در فاز نخست در سطح ۲۰۰ هکتار از راضای منطقه اکبراباد شهرستان راور تعداد ۱۸ هزار اصله نهال تاغ کاشته شده است.

با توجه به نتایج خوب مرحله نخست طرح نهالکاری در اکبراباد راور و ابراز رضایت و امیدواری ساکنان بومی، فاز دوم این طرح در ۱۷۶ هکتار از اراضی منطقه با کاشت گونه‌های گیاهی مقاوم تاغ و اسکمبیل آغاز شده است تا امیدها برای تغییر پوشش گیاهی منطقه از کویرخشک به درخت‌های سبز بیش از پیش زنده باشد.

بازگشت امید به زندگی مردمان کویر

محسن پور شبانی، از ساکنان روستای اکبرآباد که در جریان اجرای این پروژه مشارکت دارد، با اشاره به رنج‌های ناشی از طوفان‌های شن، اظهار کرد: ریزگردها و طوفان از سال‌های گذشته زندگی ما را مختل کرده‌ و از محصولات کشاورزی گرفته تا دامداری، همگی در برابر هجوم شن‌ها بی‌دفاع بوده‌اند.

وی با اشاره به درختچه‌های مستقر در فاز نخست پروژه افزود: این نهال‌ها اکنون به درختچه‌های مقاوم در برابر طوفان تبدیل شده‌اند و مانند سپری در برابر گرد و غبار ایستاده‌اند و این پروژه نتنها با ایجاد اشتغال فصلی برای جوانان و اهالی، پایداری اقتصادی ایجاد می‌کند، بلکه از گزند گرد و غبار نیز بر مزارع ما می‌کاهد.

حسین روحانی، یکی دیگر از فعالان این پروژه و از اهالی اکبرآباد، با اشاره به آسیب‌های طوفان و شن‌های روان به زیرساخت‌های روستا بیان کرد: در زمان طوفان‌های شن، جاده دسترسی روستا به شهر و حتی جاده اصلی راور به مشهد کاملا مسدود می‌شود که با توجه به تردد روزانه حجم بالایی از کامیون‌ها و اتوبوس‌ها در این مسیر، این پدیده تهدیدی جدی برای جان و مال مردم است.

وی تصریح کرد: با دیدن درختچه‌های تاغ که در فاز اول مستقر شده‌اند، امیدواریم نهال‌های جدیدی که امروز با تلاش همگانی در حال کاشت هستند نیز به سرعت رشد کرده و همان سطح از پوشش سبز و مقاومت را ایجاد کنند.

مهار بی‌ وقفه بیابان در اکبرآباد راور

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان نیز با اشاره به تلاش بی وقفه برای مهار بیابانی شدن عرصه های طبیعی استان گفت: پس از اجرای فاز نخست نهالکاری در ۲۰۰ هکتار از اراضی منطقه، فاز دوم این پروژه که در سطح ۱۷۶ هکتار از اراضی بیابانی با کاشت ۱۷ هزار و ۶۰۰ اصله نهال از گونه‌های مقاوم مانند تاغ و اسکمبیل متمرکز و در حال اجرا است.

علیرضا ابوالحسنی افزود: با توجه به قرارگیری استان کرمان در منطقه خشک و نیمه‌خشک و میزان بسیار ناچیز بارش‌ها در شهرستان راور، نرخ تبخیر و تعرق به دلیل شرایط اقلیمی بسیار بالاست و در حال حاضر فقدان پوشش گیاهی باعث شده تا سطح خاک بدون هیچ محافظی در برابر باد و رگبارهای فصلی قرار گیرد.

حفظ زیرساخت‌ها و کشاورزی منطقه

وی اظهار کرد: این وضعیت منجر به جدا شدن ذرات خاک، تخریب بافت و ساختمان آن و در نهایت فرسایش شدید خاک شده است و اجرای این پروژه نهالکاری، علاوه بر محافظت از سطح خاک، با اصلاح بافت خاک، نفوذ آب به لایه‌های زیرین و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی را به حداکثر می‌رساند که این امر مستقیماً با مدیریت منابع آب در منطقه گره خورده است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان تاکید کرد: اعداد و ارقام از موفقیت فنی پروژه حکایت دارند، تثبیت اکوسیستم میراثی برای نسل‌های آینده پروژه نهالکاری در اکبرآباد، فراتر از یک فعالیت کشاورزی، گامی راهبردی در جهت حفظ زیرساخت‌های شهری و کشاورزی منطقه و جلوگیری از پیشروی بیابان به سمت سکونتگاه‌های انسانی است.

وی ادامه داد: با تقویت این کمربند سبز، نه تنها بافت خاک اصلاح می‌شود، بلکه پایداری زیست‌محیطی منطقه در برابر تغییرات اقلیمی تضمین خواهد شد.