به گزارش روز یکشنبه ایرنا، آیزنکوت در انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۵ آبان) ۲۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورد. اسحاق هرتزوگ امروز پس از رایزنی‌های فشرده با احزاب، به صورت رسمی مأموریت تشکیل کابینه را به او واگذار می‌کند. به گزارش شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی، ائتلاف مخالف نتانیاهو به رهبری آیزنکوت ۴۸ کرسی دارد و بلوک نتانیاهو نیز با ۵۳ کرسی به اکثریت لازم نرسیده است. دو فهرست عربی نیز در مجموع ۱۹ کرسی به دست آورده و از معرفی آیزنکوت حمایت کرده‌اند؛ به این ترتیب شمار نمایندگانی که معرفی او را توصیه کرده‌اند به ۶۷ نفر رسیده است. با این حال، آیزنکوت و برخی از احزاب ائتلافی مشارکت احزاب عربی در کابینه را نمی‌پذیرند و همین موضع یکی از موانع پیش روی او برای تشکیل کابینه است. او ۲۸ روز برای تشکیل کابینه فرصت دارد و می‌تواند دو هفته دیگر نیز مهلت بگیرد.
از فرماندهی ارتش تا سودای نخست‌وزیری
آیزنکوت در سال ۱۹۶۰ در طبریه زاده شد. او در سال ۱۹۷۸ به تیپ گولانی، یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین یگان‌های پیاده‌نظام ارتش اسرائیل پیوست و پس از نزدیک به چهار دهه فعالیت نظامی، از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ رئیس ستاد کل ارتش شد. فرماندهی جبهه شمالی، ریاست اداره عملیات و معاونت رئیس ستاد کل از جمله مسئولیت‌های او در ارتش بود. وبگاه رسمی حزب «یاشار» نیز در معرفی سوابق وی بر ۴۱ سال سابقه نظامی و حضور در سطوح مختلف فرماندهی تأکید کرده است.
نام آیزنکوت در ادبیات نظامی اسرائیل با «دکترین ضاحیه» پیوند خورده است؛ رویکردی که بر استفاده از نیروی گسترده و وارد کردن خسارت سنگین به زیرساخت‌ها و محیط پشتیبان نیروهای طرف مقابل تأکید دارد. این دکترین در جریان جنگ سال ۲۰۰۶ لبنان و حملات رژیم صهیونیستی به مناطق مسکونی و زیرساختی غیرنظامی، به‌ویژه در ضاحیه جنوبی بیروت مطرح شد. منتقدان جنگ غزه نیز استفاده دوباره از چنین الگویی در این باریکه را عامل ویرانی گسترده این منطقه می‌دانند.
آیزنکوت در سال ۲۰۲۲ وارد عرصه سیاست شد و با آغاز نسل‌کشی غزه، به‌عنوان عضو ناظر به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست. او و بنی گانتس، رئیس حزب آبی سفید در پی اختلاف بر سر اهداف جنگ و نبود برنامه روشن برای آینده غزه در ژوئن ۲۰۲۴ (خرداد ۱۴۰۳) از کابینه کناره‌گیری کردند؛ از دست دادن سه نفر از نزدیکان خود در جنگ غزه نیز بر جایگاه او در افکار عمومی رژیم صهیونیستی تأثیر گذاشت و رفته رفته به یکی از چهره‌های مهم اپوزیسیون تبدیل شد.
مسئولیت‌پذیری؛ رمز گرایش بخشی از رأی‌دهندگان به آیزنکوت
یکی از ویژگی‌هایی که آیزنکوت در کارزار انتخاباتی بر آن تکیه داشت، تفاوت در سبک شخصی و سیاسی وی با نتانیاهو بود. خبرگزاری فرانسه درباره شخصیت وی نوشت که آیزنکوت معمولاً لباس‌های ساده و تیره می‌پوشد، انگلیسی را با دشواری صحبت می‌کند و در مصاحبه‌ها پاسخ‌های کوتاه و فهرست‌وار می‌دهد که حاکی از فرهنگ نظامی حاکم بر شخصیت اوست.
تال الوویتس (Tal Elovits) پژوهشگر صهیونیستی حوزه سیاست و سیاست‌گذاری عمومی نوشت که بخشی از رأی‌دهندگان اسرائیلی پس از سال‌ها تنش و دو قطبی‌شدن فضای سیاسی، بیش از هر چیز خواهان آرام‌تر شدن شرایط و اوضاع اسرائیل هستند. الوویتس درباره جذابیت آیزنکوت برای این گروه گفت: طبقه متوسط به دنبال کسی است که مسئولیت‌پذیر باشد حتی اگر کسل‌کننده به نظر برسد؛ فکر می‌کنم آیزنکوت چنین جذابیتی دارد.
این ارزیابی نشان می‌دهد که بخشی از پایگاه اجتماعی آیزنکوت نه لزوماً به دلیل ارائه برنامه‌ای متفاوت در حوزه سیاست امنیتی، بلکه به واسطه تصویری که از مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گویی ارائه می‌دهد، به او گرایش پیدا کرده‌اند. این موضوع به‌ویژه از آن جهت اهمیت دارد که منتقدان نتانیاهو بیش از سه سال است خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق درباره شکست امنیتی اسرائیل در هفتم اکتبر (عملیات طوفان الاقصی) و بررسی مسئولیت مقام‌های امنیتی و سیاسی در این زمینه هستند.
خاستگاه اجتماعی آیزنکوت نیز در کارزار انتخاباتی او اهمیت دارد. او از تبار یهودیان مغربی است که در حاشیه جغرافیایی سرزمین‌های اشغالی رشد کرده است. هاآرتص گزارش داد، در صورت رسیدن او به نخست‌وزیری، آیزنکوت اولین نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی از جامعه سفارادی با ریشه‌های خاورمیانه‌ای و شمال آفریقایی خواهد بود. این ویژگی در جایی که نخبگان سیاسی و اقتصادی آن به‌طور تاریخی عمدتاً از یهودیان اروپایی‌تبار بوده‌اند، برای بخشی از رأی‌دهندگان اهمیت دارد.
این موضوع در جریان کارزار انتخاباتی نیز برجسته شد؛ پس از آنکه یکی از خبرنگاران شبکه ۱۴ و نزدیک به نتانیاهو، آیزنکوت را با تعبیری تحقیرآمیز «میمون مراکشی» به‌عنوان فردی تحت کنترل نخبگان سیاسی اشکنازی توصیف کرد. این اظهارات با واکنش مقامات اپوزیسیون مواجه شد و حتی نتانیاهو نیز آن را محکوم کرد. در همین حال، حزب آیزنکوت از این ماجرا برای طرح انتقاد از نژادپرستی بلوک راست و تبعیض علیه یهودیان سفاردی استفاده کرد.
آلوف بن، سردبیر روزنامه «هاآرتص» نیز توضیح داد وی در مقایسه با نتانیاهو از دیدگاه لیبرال‌تری در زمینه اداره داخلی برخوردار است. روزنامه گاردین نیز در گزارشی آیزنکوت را سیاستمداری کم‌حاشیه و محتاط توصیف کرد که می‌کوشد خود را چهره‌ای حرفه‌ای و برخوردار از تجربه امنیتی معرفی کند. با این حال، تحلیلگران معتقدند که مواضع او در برخی موضوعات، به‌ویژه مسئله فلسطین و غزه، با ابهام‌هایی همراه است و نباید تفاوت سبک سیاسی او با نتانیاهو را به معنای اختلاف بنیادین در اهداف امنیتی اسرائیل تلقی کرد.
غزه؛ انتقاد از شیوه مدیریت جنگ توسط نتانیاهو نه حمله نظامی
آیزنکوت از منتقدان نحوه مدیریت جنگ غزه توسط نتانیاهو است، اما در اصول کلی با رویکرد امنیتی غالب در سیاست رژیم صهیونیستی هم‌راستاست. او از عملیات نظامی گسترده علیه حماس حمایت کرده و وعده داده است در صورت تشکیل کابینه، ظرف ۱۸ ماه به حاکمیت این جنبش در غزه پایان دهد. وی دو مسیر را برای تحقق این هدف مطرح کرده است: اجرای طرح آتش‌بس دونالد ترامپ که خلع سلاح تدریجی حماس و انتقال قدرت را پیش‌بینی می‌کند، یا تداوم عملیات نظامی.
روزنامه هاآرتص نیز تأکید کرده است که اختلاف اصلی آیزنکوت و نتانیاهو در حوزه امنیتی بیشتر به نحوه مدیریت عملیات نظامی و تصمیم‌های تاکتیکی مربوط می‌شود تا اصل این سیاست‌ها. از نگاه او، ادامه عملیات نظامی بدون تعیین چشم انداز روشن برای آینده غزه نمی‌تواند به حل پایدار مسئله منجر شود.
کرانه باختری؛ مخالفت با تشکیل کشور فلسطین، حمایت از شهرک‌سازی
یکی از محورهای کارزار انتخاباتی آیزنکوت، انتقاد از خشونت شهرک‌نشینان صهیونیست در کرانه باختری و وعده برخورد با عاملان آن بوده است. او پس از حمله شهرک‌نشینان به فلسطینیان، این اقدامات را «تروریسم یهودی» خواند و ائتلاف نتانیاهو را به فراهم کردن زمینه برای تداوم این خشونت‌ها متهم کرد.
آیزنکوت همچنین وعده داد با شهرک‌نشینانی که به فلسطینیان حمله می‌کنند و از مجازات مصون می‌مانند، برخورد کند. او گفته است خشونت در کرانه باختری به اعتبار بین‌المللی اسرائیل آسیب زده و تلاش خواهد کرد وجهه خارجی این رژیم را که در پی جنگ غزه و تشدید خشونت‌ها آسیب دیده است، ترمیم کند.
با این حال، مخالفت او با خشونت شهرک‌نشینان به معنای مخالفت با توسعه غیرقانونی شهرک‌سازی نیست. وی در دیدار با نمایندگان جنبش صهیونیسم مذهبی گفته است که «شهرک‌سازی در کرانه باختری یک ارزش است، به شرط آنکه در خدمت منافع اسرائیل باشد».
روزنامه «جروزالم‌پست» نیز در گزارشی درباره برنامه سیاسی حزب «یاشار» نوشت که آیزنکوت در شرایط کنونی با راه‌حل دو دولتی مخالف است و بر ضرورت حفظ مسئولیت امنیتی اسرائیل در مناطق میان رود اردن و دریای مدیترانه تأکید دارد. او در کارزار انتخاباتی خود وعده داده است اجازه تشکیل کشور فلسطینی را نخواهد داد و حتی در این زمینه کوشیده است موضعی سخت‌گیرانه‌تر از نتانیاهو اتخاذ کند.
توقف برنامه هسته‌ای ایران، هدف محوری آیزنکوت
گادی آیزنکوت بر نابودی ظرفیت‌های برنامه هسته‌ای ایران و ایجاد سازوکار نظارتی مؤثر برای جلوگیری از بازسازی این توانمندی‌ها تأکید می‌کند. وی هفتم مارس ۲۰۲۶، در گفت‌وگو با شبکه ۱۲ اسرائیل، با حمایت از عملیات نظامی مشترک واشنگتن و تل‌آویو، هدف اصلی را «برچیدن برنامه هسته‌ای ایران» عنوان کرد. او همچنین تضعیف توان موشکی ایران را هدف دوم و برچیدن توان نظامی حزب‌الله و حماس و قطع حمایت مالی تهران از این گروه‌ها را از دیگر اهداف مورد نظر خود برشمرده است.
رئیس حزب یاشار در مصاحبه انتخاباتی خود با روزنامه «زمان اسرائیل» نیز بر ضرورت تدوین طرحی با همکاری آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به توانمندی هسته‌ای تأکید کرده است. وی پیش‌تر نیز از ترجیح انجام عملیات‌های مخفیانه علیه تأسیسات هسته‌ای ایران سخن گفته بود.
در چارچوب سیاست آیزنکوت در قبال ایران، مداخله نظامی باید بر مهار تهدیدهای امنیتی متمرکز باشد، نه تحمیل تغییر نظام سیاسی. او در گفت‌وگو با رادیو ارتش اسرائیل اذعان کرد که قرار دادن تغییر نظام سیاسی ایران در شمار اهداف عملیاتی جنگ، اشتباه بوده است. به ادعای وی، تغییر نظام سیاسی از طریق مداخله نظامی خارجی محقق نمی‌شود، بلکه باید از درون جامعه ایران و به دست مردم این کشور صورت گیرد.
لبنان؛ تداوم فشار نظامی و حفظ آزادی عمل اسرائیل
آیزنکوت در قبال لبنان نیز رویکردی سخت‌گیرانه دارد و بر حفظ آزادی عمل نظامی اسرائیل و تداوم فشار بر حزب‌الله تأکید می‌کند؛ موضعی که تفاوت راهبردی آشکاری با رویکرد نتانیاهو نشان نمی‌دهد.
تجربه فرماندهی او در جبهه شمالی فلسطین اشغالی، در نزدیکی مرز لبنان، و نقش وی در تدوین دکترین ضاحیه، از اهمیت این جبهه در محاسبات امنیتی او حکایت دارد. از این منظر به نظر می‌رسد که آیزنکوت ممکن است رویکردی سخت‌گیرانه‌تر از نتانیاهو در قبال لبنان در پیش بگیرد. وی معتقد است ترتیبات امنیتی در مرزهای شمالی باید به‌گونه‌ای باشد که از تهدید مستقیم شهرک‌های صهیونیست‌نشین جلوگیری کند. در همین چارچوب، ایجاد منطقه‌ای حائل در عمق حدود هشت کیلومتری خاک لبنان نیز به‌عنوان یکی از گزینه‌های مورد بحث در محافل نزدیک به او مطرح شده است.
سوریه؛ حفظ حضور نظامی به‌عنوان اهرم مذاکره
بر اساس گزارش «جروزالم‌پست» آیزنکوت بر حفظ برتری امنیتی اسرائیل و استفاده از حضور نظامی در خاک سوریه به‌عنوان اهرمی برای دستیابی به ترتیبات امنیتی مطلوب تأکید دارد.
به نوشته این روزنامه، آیزنکوت با خروج شتاب‌زده نیروهای اسرائیلی از منطقه حائل در جنوب سوریه موافق نیست. با این حال، حفظ اراضی سوریه را هدفی دائمی نمی‌داند و عقب‌نشینی از بخش‌هایی از مناطق اشغالی را در صورت دستیابی به توافقی که استقرار نیروهای نظامی سوریه را از مرزهای فلسطین اشغالی دور نگه دارد، ممکن می‌داند. او در عین حال بر حفظ مواضع اسرائیل در ارتفاعات جبل‌الشیخ به‌دلیل اهمیت راهبردی آن تأکید دارد.
محدود کردن حضور نظامی ترکیه و روسیه در سوریه، حفظ آزادی عمل هوایی ارژیم صهیونیستی، تقویت نیروهای ناظر سازمان ملل و حمایت از دروزی‌های سوریه نیز از دیگر محورهای مطرح‌شده در این گزارش است.
آمریکا؛ ترمیم روابط فراحزبی و حفظ استقلال تصمیم‌گیری
موضع گادی آیزنکوت در قبال آمریکا برخلاف رویکرد بنیامین نتانیاهو، بر حفظ روابط فراحزبی و جلوگیری از تبدیل «اسرائیل» به موضوعی مناقشه‌برانگیز در سیاست داخلی آمریکا استوار است.
روزنامه «یدیعوت آحارنوت» در گزارشی درباره سیاست خارجی آیزنکوت نوشت که یکی از اهداف اصلی او در صورت رسیدن به نخست‌وزیری، بازسازی روابط اسرائیل با هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه و تأکید بر اهمیت راهبردی رژیم صهیونیستی برای واشنگتن است. به نوشته این روزنامه، آیزنکوت معتقد است عملکرد سیاسی نتانیاهو و ائتلاف راست‌گرای او، به‌ویژه در قبال خشونت در کرانه باختری، نهادهای قضایی و سیاست‌های منطقه‌ای، به وجهه اسرائیل در میان متحدان غربی آسیب زده و به انزوای بین‌المللی این رژیم منجر شده است. او همچنین هشدار داده است که ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو می‌تواند انزوای اسرائیل را تشدید کند و به تحریم‌های اقتصادی بیشتر و مهاجرت معکوس بینجامد.
آیزنکوت در همین چارچوب، همراهی بیشتر با برخی ابتکارهای دیپلماتیک آمریکا را راهی برای فراهم کردن زمینه گفت‌وگو با دموکرات‌ها می‌داند. او همچنین وعده داده است روابط فراحزبی واشنگتن و تل‌آویو را تقویت کند و هم‌زمان همکاری نزدیکی با دونالد ترامپ و دولت جمهوری‌خواه او داشته باشد.
یکی دیگر از محورهای اختلاف آیزنکوت با نتانیاهو، نحوه تعامل امنیتی با دولت آمریکاست. او در مصاحبه با یدیعوت آحارنوت در جریان جنگ اخیر علیه ایران، نتانیاهو را به اتکای بیش از اندازه به واشنگتن و تضعیف استقلال تصمیم‌گیری اسرائیل متهم کرد. آیزنکوت تأکید دارد که باید منافع اسرائیل بهتر برای آمریکا تبیین شود و تل‌آویو در دفاع از مواضع خود قاطع‌تر عمل کند. از نگاه او، همکاری نظامی و اطلاعاتی با واشنگتن ضروری است، اما این همکاری نباید به واگذاری اختیار تصمیم‌گیری به دولت آمریکا منجر شود.
سیاست داخلی؛ اصلاح حکمرانی و توزیع برابر خدمت نظامی
برنامه حزب «یاشار» علاوه بر مسائل امنیتی، بر اصلاح ساختار حکمرانی، کاهش هزینه‌های زندگی و تغییر نظام معافیت از خدمت نظامی متمرکز است. بر اساس معرفی این حزب در وبگاه مؤسسه دموکراسی اسرائیل، اجرای اصل «خدمت برای همه»، از محورهای اصلی برنامه اوست. آیزنکوت وعده تصویب قانونی با عنوان «خدمت نظامی همگانی» را داده که بر اساس آن یهودیان ارتدوکس افراطی و ساکنان عرب نیز باید در خدمت نظامی یا غیرنظامی مشارکت کنند. این پیشنهاد یکی از مطالبات مهم بخشی از جامعه صهیونیستی است که پس از سال‌ها جنگ، نسبت به توزیع نابرابر بار خدمت نظامی معترض هستند.
او همچنین برای جلب حمایت رأی‌دهندگان میانه‌رو و لیبرال، نسبت به استقلال دستگاه قضایی، حاکمیت قانون، حقوق اقلیت‌ها و آزادی مطبوعات وعده داده است. این مواضع در کنار وعده تشکیل کمیسیون رسمی تحقیق درباره ناکامی‌های امنیتی در هفتم اکتبر (عملیات طوفان الاقصی)، بخشی از تلاش او برای معرفی خود به‌عنوان گزینه‌ای متفاوت در مدیریت داخلی رژیم صهیونیستی است.
در مجموع، آیزنکوت می‌کوشد با تکیه بر سابقه نظامی و تصویری از مسئولیت‌پذیری، خود را جایگزینی متفاوت برای نتانیاهو معرفی کند. با این حال، بررسی مواضع او نشان می‌دهد که تفاوت اصلی در سبک مدیریت و نحوه تصمیم‌گیری است و در بسیاری از مسائل امنیتی و منطقه‌ای، همچنان بر تداوم رویکرد سخت‌گیرانه اسرائیل تأکید دارد.