به گزارش روز چهارشنبه گروه علمی ایرنا از ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، پژوهشگران دانشگاه پزشکی چونگکینگ چین، نوعی نانوذره زیستالهام طراحی کردهاند که میتواند بهطور همزمان باکتریهای عامل بیماری لثه را از بین ببرد، واکنشهای التهابی را کنترل کند و به بازسازی بافتهای نرم و استخوانی کمک کند.
این سامانه که با پوششی برگرفته از غشای سلولهای ایمنی و هستهای حاوی آنتیبیوتیک ساخته شده است، در آزمایشهای حیوانی توانسته آسیبهای ناشی از بیماری پریودنتیت را کاهش دهد و چشماندازی تازه برای توسعه روشهای موضعی درمان بیماریهای لثه فراهم کند.
بیماریهای مزمن التهابی لثه از جمله مشکلات شایع سلامت دهان و دندان هستند که در صورت پیشرفت، میتوانند به تخریب تدریجی بافتهای نگهدارنده دندان، تحلیل استخوان فک و در نهایت لقشدن و ازدسترفتن دندانها منجر شوند.
یکی از مهمترین این بیماریها، پریودنتیت است که در اثر فعالیت مجموعهای از میکروارگانیسمهای بیماریزا و برهمخوردن تعادل پاسخ ایمنی بدن ایجاد میشود. درمان این بیماری تنها به حذف باکتریها محدود نمیشود؛ زیرا حتی پس از کنترل عفونت، التهاب پایدار و تخریب بافتی میتواند ادامه پیدا کند. ازاینرو، توسعه روشهایی که علاوه بر مقابله با عوامل میکروبی، بتوانند پاسخ ایمنی را تنظیم و فرآیند ترمیم بافت را تقویت کنند، اهمیت زیادی دارد.
در همین راستا، گروهی از پژوهشگران دانشگاه پزشکی چونگکینگ (Chongqing Medical University) چین با همکاری محققان دیگر، نوعی سامانه نانویی چندمنظوره توسعه دادهاند که با الهام از ساختار غشای سلولهای ایمنی طراحی شده است. نتایج این پژوهش در نشریه علمی «اینترنشنال ژورنال آو اورال ساینس» (International Journal of Oral Science) با عنوان «نانوذره زیستالهام با هماهنگسازی عملکردهای ضدباکتریایی و تنظیمکننده ایمنی، بازسازی بافتهای پریودنتال را تقویت میکند» منتشر شده است.
عبور از درمان ضدباکتریایی به ترمیم همزمان بافت لثه
یکی از عوامل مهم در ایجاد و پیشرفت پریودنتیت، باکتری پورفیروموناس ژنژیوالیس (Porphyromonas gingivalis) است. این باکتری میتواند با تخریب کلاژن موجود در بافت لثه و گریز از سازوکارهای دفاعی بدن، زمینه گسترش عفونت و آسیب به بافتهای اطراف دندان را فراهم کند.
درمان متداول پریودنتیت معمولاً شامل جرمگیری و تسطیح سطح ریشه دندان است. این روش با هدف حذف پلاکهای میکروبی و رسوبات تجمعیافته در زیر خط لثه انجام میشود؛ بااینحال، در برخی موارد، التهاب باقیمانده و تخریب بافتهای نگهدارنده دندان، نیازمند مداخلات درمانی تکمیلی است. از سوی دیگر، استفاده از داروهای موضعی و نانوذرات دارورسان نیز با محدودیتهایی همراه است. پاکسازی سریع این ذرات توسط دستگاه ایمنی، نفوذ ناکافی به عمق پاکتهای پریودنتال و ناتوانی در هدفگیری مؤثر بافت ملتهب، از جمله موانع موجود در این زمینه به شمار میروند.
پژوهشگران در مطالعه جدید تلاش کردهاند با طراحی یک سامانه دارورسانی هوشمند، این محدودیتها را کاهش دهند. هدف آنها ساخت نانوذراتی بوده است که بتوانند دارو را در محل التهاب آزاد کنند، باکتریهای بیماریزا را مهار کنند، واکنشهای ایمنی نامتعادل را تعدیل کنند و همزمان شرایط مناسبتری برای بازسازی بافتهای آسیبدیده فراهم آورند.