به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، آیین کتابگردی به همت احمد مسجدجامعی وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی پنجشنبه ۲۸ آبان از اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در سیوچهارمین دوره هفته کتاب شروع شد.
ابتدای این روز ناشرانی از جمله محمدعلی جعفریه مدیر نشر ثالث، ابراهیم کریمی رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، علیرضا رئیسدانایی مدیر نشر نگاه، حمیدرضا سیدناصری مدیر انتشارات ذکر، ناصر میرباقری مدیر انتشارات فرهنگ و هنر گویا، فرهاد تیمورزاده مدیر انتشارات تیمورزاده، سیدعلی کاشفیخوانساری نویسنده حضوری گسترده داشتند و ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، ناصر افشارپور مدیرکل دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی، مظاهر بابایی معاون فرهنگی خانه کتاب، علیرضا نوریزاده مدیرکل دفتر مجامع تشکلها و فعالیتهای فرهنگی وزارت فرهنگ، ایوب دهقانکار مدیر بنیاد رودکی و جمعی از مسئولان به کتابگردان در اتحادیه ناشران و کتابفروشان پیوستند.
خانه ادبیات نشر کودک و نوجوان نخستین کتابفروشی بود که کتابگردها به آن مراجعه کردند، این فروشگاه از معدود کتابفروشیهای تخصصی کودک و نوجوان در محدوده انقلاب است که ظاهری جدید و هماهنگ با سلیقه روز جامعه پیدا کرده است.
گروه کتابگرد سپس به کتابفروشی شباهنگ در خیابان دوازده فروردین رفت.
«کتاب ادیب» مقصد بعدی کتابگردان بود، در اینجا به اهمیت فعالیت کتابفروشی تخصصی کودک و نوجوان تاکید شد.
احمد مسجد جامعی در گفتوگو با محمدمحسن باغشاهی مشهور به «آقاجمال» مدیر کتابفروشی پرهام به سابقه فعالیت ۵۰ ساله او در نشر اشاره کرد.
سپس کتابگردها به کتابفروشی «دیدآور» سرزدند. این مکان نخست کتابفروشی «چهر» ناشر کتابهای پزشکی و بعد «کتابخانه طهوری» بود.
به گفته مهران بخشی مدیر کتابفروشی دیدآور، عبدالغفار طهوری بنیانگذار نشر و کتابفروشی طهوری هر روز صبح به کتابها سلام میکرد.
مسجدجامعی در کتابفروشی دانشگاه تهران درباره فعالیت این مجموعه گفت: این کتابفروشی در سال ۱۳۱۲ شروع به کار کرد و ۲۰ سال بعد انتشارات دانشگاه تهران تاسیس شد.
«من هم میآیم» شعاری مناسب برای کتابگردی
سپس کتابفروشی پیشگام در ادامه توسط کتابگردها بازدید شد. محسن فتحی مدیر کتابفروشی و نشر پیشگام درباره امکان فروش کتاب و دریافت هزینه آن در چند بخش که پیش از این انجام میشد، توضیح داد: کتاب را به مشتری تحویل میدادیم و بعد از پرداخت سه قسط میتوانست، کتاب دیگری بردارد.
مسجدجامعی در بررسی پوستری که توسط خانه کتاب برای کتابگردی طراحی شده است، گفت: شعار «من هم میآیم» مناسب برای این روز است.
پیگیری قاچاقچیان کتاب توسط مسجدجامعی
در بخشی از کتابگردی، احمد مسجدجامعی درباره ساماندهی دستفروشان کتاب و مقابله با قاچاق کتاب گفت: هر سال که ما در این محدوده حضور داشتیم، رفتوآمد با مشکلات زیادی همراه بود و بساط دستفروشان کتاب در این محل برپا میشد؛ اما اکنون دیگر شاهد حضور آنها نیستیم.
او با اشاره به موضوع قاچاق کتاب توضیح داد: یکی از مسائل جدی در این حوزه، فعالیت شبکهای است که کتابهای پرفروش ناشران را مشابه نسخه اصلی چاپ و از طریق شبکههای مختلف عرضه میکند. بخشی از این کتابها پیشتر از طریق بساط دستفروشان به فروش میرسید.
وزیر اسبق فرهنگ افزود: برای ساماندهی این وضعیت، مدتی برنامهریزی و هماهنگی میان شهرداری، نیروی انتظامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و برخی دستگاههای دیگر انجام شد. در نتیجه این اقدامات، اکنون دیگر در این محدوده شاهد فعالیت بساطگستران نیستیم.
او ادامه داد: البته این مساله صرفاً به جمعآوری بساطها محدود نمیشود؛ زیرا در طول سالها شبکهای شکل گرفته که از طریق فضاهای شهری، فضای مجازی و حتی برخی واحدهای عرضه کتاب فعالیت میکند. در واقع، با یک شبکه روبهرو هستیم که تعدادی از افراد نیز از نظر مالی به آن وابستهاند.
مسجدجامعی با اشاره به ضرورت انجام اقدامات تکمیلی گفت: باید در کنار این اقدامات، راهکارهایی مانند طرح معاوضه کتاب نیز مورد توجه قرار گیرد. این طرح پیشتر در برخی شهرها اجرا شده و میتواند مفید باشد؛ چراکه بسیاری از خانوادهها در خانه با محدودیت فضا برای نگهداری کتابهایشان مواجه هستند.
بنیانگذار کتابگردی در ادامه بر ضرورت ساماندهی دستفروشان کتاب تاکید کرد و گفت: موضوع ساماندهی این افراد از گذشته مطرح بوده است. برای نمونه، درباره خیابان برادران مظفر و محدوده پایین خیابان انقلاب نیز طرحهایی برای ساماندهی تهیه شده است. بخشی از خیابان برادران مظفر نیز سنگفرش شده و طرحهایی برای ساماندهی این محدوده، از جمله روبهروی فرهنگستان هنر، تهیه شده بود؛ اما با وجود چندین بار برنامهریزی، این طرحها هنوز به مرحله اجرا نرسیدهاند.
نماینده شرکت حریمبان درباره ساماندهی بساطگستران
نماینده شرکت حریمبان در توضیح برنامههای ساماندهی این محدوده گفت: محدوده خیابان ولیعصر که بوتیکها و واحدهای صنفی در آن قرار دارند، با محدوده فعالیت دستفروشان کتاب متفاوت است. این افراد در حوزه فرهنگی فعالیت میکنند و با کتاب و ناشران سروکار دارند.
وی افزود: در حال حاضر، اجازه فعالیت بساطگستران در ساعات بعدازظهر داده نمیشود. همچنین شهرداری طرحی برای ساماندهی این افراد در نظر گرفته است. بر اساس این طرح، فعالیت دستفروشان باید صرفاً در ضلع مشخصی از خیابان انجام شود و محدوده فعالیت آنها نیز از محدوده کسبه و اصناف جدا باشد.
نماینده شرکت حریمبان ادامه داد: قرار نیست هر فردی هر میز و بساطی را با هر ابعادی که میخواهد در خیابان مستقر کند. برای هر فرد، میز مشخصی با ابعاد معین در نظر گرفته میشود تا فعالیت آنها در چارچوبی منظم انجام شود و در عین حال بتوانند به کسبوکار خود ادامه دهند.
او تاکید کرد: این محدوده، فضایی فرهنگی است و فعالیتهای مستقر در آن نیز باید متناسب با همین کاربری باشد. محل استقرار، شماره و ابعاد میزها باید مشخص باشد و فعالیتها نیز تا ساعت شش بعدازظهر محدود شود.
این مسئول در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به تجربههای قبلی ساماندهی دستفروشان گفت: پیشتر محلی برای استقرار این افراد در نظر گرفته شده بود و حتی فضایی برای نگهداری وسایل و فعالیت آنها فراهم شد، اما استقبال چندانی از آن صورت نگرفت. با توجه به اینکه تجمع دستفروشان در آن محل موجب مسدود شدن مسیر عبور و مرور میشد، اجرای طرح با مشکلاتی مواجه شد.
نماینده شرکت حریمبان در پایان با اشاره به تاکید شهرداری بر حفظ و ساماندهی فضاهای شهری اظهار کرد: با استفاده از ظرفیت نیروهای شهربان شهرداری و پلیس، توانستهایم تا حد زیادی وضعیت این محدوده را مدیریت کنیم و امیدواریم این روند با اجرای طرح ساماندهی ادامه پیدا کند.
نشر دانشگاهی ۲ هزار و ۸۰۰ عنوان کتاب منتشر کرده است
گروه کتابگردها در ادامه برنامه به مرکز نشر دانشگاهی رفتند.
امیرمسعود شهرامنیا مدیر نشر دانشگاهی در گفتوگو با مسجدجامعی درباره وضعیت این حوزه توضیح داد: نصرالله پورجوادی نخستین رئیس این مرکز بود، او به نوعی در تاسیس این نشر نقش داشت. پورجوادی ۲۶ سال مسئولیت این نشر را به عهده داشت.
به گفته او نشر دانشگاهی ۲ هزار و ۸۰۰ عنوان کتاب منتشر کرده است که هزار و ۶۰۰ عنوان از این کتابها تالیفی است.
او با بیان اینکه مرکز نشر دانشگاهی و سمت دو انتشارات مهم در این حوزه هستند، ادامه داد: تمرکز نشر سمت فقط کتاب علوم ثانیه است اما مرکز نشر دانشگاهی همه حوزهها را دربر میگیرد.
انتشارات صدرا مقصد بعدی کتابگردها بود، مسجدجامعی در گفتوگو با مدیر این کتابفروشی بیان کرد: من همراه علی لاریجانی نخستین بزرگداشت برای آیتالله مطهری را برگزار کردم.
کتابفروشی مولا در ادامه توسط گروه بازدید شد، در این کتابفروشی کودکی همراه مادرش در حال خرید کتاب بود. مسجدجامعی کتاب شاهنامه به روایت آتوسا صالحی را به این کودک هدیه داد.
بزرگداشت ناشران در خوانسار
مسجدجامعی با بیان اینکه محمد اسماعیل علمی از سال ۱۲۵۵ تا ۱۳۲۰ زندگی و شرکت تضامنی علمی و پسران را راهاندازی کرد، درباره این خانواده توضیح داد: فرزندان او از جمله ناصر علمی نشر جلوه، مهدی علمی کتابفروشی برادران و محمود علمی انتشارات دنیای دانش، ابوالقاسم علمی انتشارات جاویدان، فریدون علمی نشر فرهنگ و علوم، علیاصغر علمی انتشارات سخن، عباس علمی انتشارات زریاب، مهدی علمی نشر علم، حسین علمی انتشارات علم، محسن علمی انتشارات نادی، رضاقلی انتشارات را داشتند.
بنیانگذار کتابگردی ادامه داد: میتوان گفت به شکلی پایتخت زیر سیطره این خاندان علمی قرار دارد.
مسجدجامعی با اشاره به قرار برای بزرگداشت ناشران، توضیح داد: در صحبت با ناشران قرار بر این شد تا سال آینده بزرگداشتی برای ناشران در خوانسار برگزار کنیم، به زودی دبیرخانه آن تشکیل میشود. ما درباره این مساله امروز در اتحادیه ناشران و کتابفروشان صحبت کردیم.
سپس مسجدجامعی جامعی در برنامه رونمایی از کتاب «تاریخ یک همسایگی؛ روابط ایران و عراق در گذر زمان» در نشر ثالث شرکت کرد.
کتابفروشی اساطیر مقصد بعدی کتابگردها بود. مسجدجامعی درباره احتمال از دست رفتن این کتابفروشی توضیح داد، روزهایی که ممکن بود دیگر کتابفروشی اساطیر وجود نداشته باشد و اما او اقداماتی برای حفظ آن انجام داده است.
کتابفروشی بنفشه زیرمجموعه انتشارات قدیانی از دیگر ایستگاههای کتابگردها بود. امسال هم مانند هر سال غلامعلی حدادعادل رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در بخشی از کتابگردی خود به این کتابفروشی مراجعه و با نادر قدیانی مدیر انتشارات قدیانی به گفتوگو پرداخت.
نادر قدیانی در این دیدار به خاطرهای برای چندین سال قبل اشاره کرد و گفت: تقریبا حدود ۳۰ سال قبل در نمایشگاه هفتم یا هشتم بینالمللی غرفه بزرگی داشتم. بخش کودک از دوره سوم یا چهارم از بخش بزرگسال جدا شده بود.
مدیر انتشارات قدیانی با بیان اینکه غلامعلی حدادعادل از آن سالها از غرفه این انتشارات بازدید میکرد، ادامه داد: او در غرفه مینشست از اوضاع نشر میپرسید و خانوادگی کتابهای را که انتخاب کرده بود، حساب میکردند.
او با بیان اینکه در این زمان بغض گلوی حدادعادل را گرفت، گفت: دخترشهید او کتابهای قدیانی را میشناخت و میخرید.
قدیانی با اشاره به اینکه در مراسم اختتامیه جایزه داستان میناب با او تماس گرفته شده است، ادامه داد: به سرعت خودم را به کتابفروشی رساندم، با او درباره وضعیت نشر امروز و مسائل و مشکلات حوزه نشر، گفتوگو کردیم
کتاب تاریخ خریدار ندارد
در ادامه کتابگردی مسجدجامعی از کتابفروشی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در خیابان وزرا بازدید کرد.
حسن مختارپور مدیر فروشگاه مرکزی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درباره اقدامات این فروشگاه توضیح داد: اولویت کار این فروشگاه کودک و نوجوان است، همچنین ناشران برگزیده در این فروشگاه ارائه میشود.
او با اشاره به بازسازی این فروشگاه بیان کرد: این ساختمان قدیمی بود، نوسازی و تغییرات اساسی در نما و سازه آن ایجاد شد تا افراد این فرصت را داشته باشند که کتابفروشی را بگردند.
مدیر کتابفروشی مرکزی کانون با اشاره به اینکه این فروشگاه به نحوی طراحی شده که بتواند نیاز قشرهای مختلف را پوشش بدهد، افزود: فروشگاه خانوادهها را هدف قرار داده است و به نوعی باعث شده افرادی که در اوقات فراغت به این فروشگاه مراجعه میکنند فرصت این را داشته باشند که در کتابفروشی کتابها را انتخاب کنند. همچنین و افراد آگاه آنها را در انتخاب کتاب مناسب همراهی میکنند.
کتابفروش این فروشگاه به مسجدجامعی توضیح داد: کتابفروشی در منطقه ما بیشترین فروش را کتاب رمان دارد و بعد از رمان فروش خوبی دارد، بعد از آن کتابهای حوزه روانشناسی، بعد هنر و بعد از آن علوم اجتماعی اما کتاب تاریخ خریدار ندارد.
اختصاص بخش بزرگی از کتابفروشی نشانه رکود بازار کتاب است
آخرین دیدار مسجدجامعی در کتابفروشی زیتون بود. او با تاکید براینکه زمانی که بخش بزرگی از کتابفروشی به صنایعدستی اختصاص داده شود، نشان دهنده رکود بازار است، ادامه داد: برخی از ناشران نیاز به گردش مالی ندارند.
محسن چینیفروشان مدیر نشر فرهنگ اسلامی در این کتابفروشی گفت: در شرایط امروز ، شاید یکی از مهمترین جنگهایی که داریم جنگ فرهنگی است، دشمن دنبال این است که جنگ فرهنگی اتفاق بیفتد.
او ادامه داد: با همه سختیها همه تعجب میکنند که چگونه به حیات اجتماعی و فرهنگی ادامه میدهیم. این روزها در سایه فرهنگ ۴۰ تا ۵۰ عنوان کتاب را منتشر کردیم و به راه خود ادامه میدهیم، این روند نه فقط در دفتر نشر اسلامی بله در میان همه ناشران جریان دارد.
چینیفروشان این روزها کتاب خیام را برای ارائه در اجلاسی که در تاجیکستان برگزار خواهدشد، آماده انتشار میکند.